Хуршеди субҳгоҳӣ аз паси ағбаҳо баланд шуда, пайваста сангу сангрезаҳои кўҳдоманро метафсонд. Насими форами кўҳистон оҳистаю бошитоб вазида, хору хасу буттазори қади ёларо бозӣ доронда, раҳашро идома медод. Абрҳои боронӣ худро аз пасу пеш ҷамъу гир мекарданд ва дар кўҳдоман соя андохта буданд.
Зумуррад ғарқи андешаҳо як пой бар болои тахтасанги сиёҳтоби чун кафи даст ҳамвор ниҳод. Сангрезаҳо дар зери тахтасанг соиш хўрда, ғиҷҷирросзанон нолиш бароварданд. Аз қабати сангу шағал як каф регу гил лағжида, дар тани бора пойин фуромаду чошу пош хўрд. Зумуррад болға ба сари тахтасанг зада шикасту пора кард.
Шикастапораҳоро дар каф гирифт, таҳу рў намуда, ҳар кадомеро аз назар гузаронид. Ба тахмин муоина мекард, месанҷид, ки дар таркиби онҳо кадом маводи кимиёвӣ мавҷуд аст. Тилло? Нуқра? Мис? Ба вай шинохтан душвор буд, агарчанде дар курси чоруми факултаи геологияи мактаби олӣ таҳсил мекарду аз рўи касби муҳандисзаминшинос дониш меандўхт. Бале, бе ташхиси лабораторӣ на фақат барои як нафар донишҷуй, балки ба ҳар геологи ботаҷриба муайян кардани навъҳои маъдани таркиби сангҳои қимматбаҳо душвор аст.
Андешаҳо ҳар лаҳза ўро ба дунёи кўдакию наврасӣ мебурд, ки дар оғўши ҳамин кўҳдомани мавзеи Харангон гузаронидааст. Духтараки одии назарногире ҳар субҳидам то вақти шом гову бузу гўсфандонро дар хамгашти пуштаҳо, дар қад-қади сойҳо мечаронид. Чун бузғолаи хирае аз чашми ў дур мерафт, аз дунболаш давидаю сангчаеро ҳавола дода, пасмегардондаш. Ва боз хам шуда, сангчаи дигаре аз замин мебардошт, дар кафаш бозӣ медоронд, ҳар тараф паҳлў гардонда, бодиққат ба он назар меафканд; хаёлан муоина мекард, ки он чӣ сангест?
Чаро қариб ҳамаи сангҳои ин кўҳдоман сиёҳанд? Баъзеашон сабзи рўшан, ки дар офтоб ҷило медиҳанд, баъзеашон тираи зангзада?