Психологияи умумӣ, синнусолӣ ва тиббӣ

Дастури таълимӣ барои донишҷӯёни Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Дар он асосҳои психологияи умумӣ (эҳсос, идрок, хотира, тафаккур, ҳиссиёт, ирода, шахсият), хусусиятҳои психологияи синнусолӣ ва масъалаҳои психологияи тиббӣ, деонтология ва психотерапия баррасӣ шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 223 саҳифа
Беморони ҷунунии ғашкунӣ дошта ба аксуламалҳои пурҳаяҷону пуризтироб майл доранд. Вақте ки ягон моҷаро рӯй медиҳад, онҳо бадхашм шуда, ба додзанӣ сар мекунанд ё гиряву фигонро мебардоранд.
Дар ин лаҳзаҳо дар онҳо аксуламали вегетативӣ пайдо мешавад: чашмонашон дурахшида, дар рӯйҳояшон доғ пайдо мешавад, дасту пояшон меларзад ва ҳоказо. Агар онҳоро касе дастгирӣ накунад, аксуламал шакли ҳимояро ба худ мегирад ва дод зада фаҳмонданӣ мешаванд, ки онҳоро ба «сактаи дил» оварда расониданианд ва кӯшиш менамоянд, ки шафқату дилсузии атрофиёнро бедор кунанд.
Дар муносибати беморон ба касалии худ «аксентуатсияи характер» (ифроти характер) низ таъсири муайян мебахшад, ки оид ба он дар психология ва психиатрия солҳои охир тадқиқотҳои зиёд гузаронида шудааст.
Аксентуатсияи характер – ин ҳадди охирини меъёр мебошад, ки ҳангоми мавҷудияти он баъзе хусусиятҳои характер аз ҳад пурзӯр мешаванд ва дар натиҷаи он то дараҷае осебпазирии муайян зоҳир мешавад.
Якчанд намуди муносибат ба касалӣ вуҷуд дорад.
Дар ҳолати муносибати астеникию рӯҳафтодагӣ ба касалӣ, ҳиссиёти ноустувор ва бетоқатӣ, сустии фаъолият, куфтагӣ, маҳзунӣ, тарсу ҳарос зоҳир мешавад. Ин ҳолат барои муносибати нодуруст ба касалии худ мусоидат карда, рафти табобатро суст мегардонад.
Дар варианти психастеникӣ (афтодарӯҳӣ) ба бемор тарсу ҳарос, ҳаяҷон хос буда, ӯ ба натиҷаи нохуби табобат бовар мекунад ва оқибатҳои вазнинро интизор мешавад. Ӯ духтуронро бо саволҳояш безор мекунад.
Ҳиссиёти ноаёнро ҳис карда, аломатҳои касалии наздиконашро ба хотир меорад ва зуҳуроти онро гӯё дар ҷисми худ ҳис мекунад.
Ҳолати ин гуна беморонро бо суҳбати оқилонаю нарм беҳтар кардан мумкин аст, аммо онҳо ба фаҳмондани сабабҳои касалиашон муҳтоҷанд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор