Зеҳн
Мунтахаби достонҳои «Маснавии маънавӣ»

Мунтахаби достонҳои «Маснавии маънавӣ»-и Мавлоно Ҷалолиддини Румии Балхӣ дар бозгӯйи насрии пажӯҳишгари эронӣ Аҳмад Нафисӣ бо байтҳои асл. Интихоб, тадвин, тавзеҳ ва пешгуфтори Қиёмиддин Сатторӣ. Душанбе: Маориф, 2015.

Агенти Зеҳнӣ · 15 ноябри 2026 · 176 саҳифа

ШеърАдабиёт
Аз аввал хондан

Аз қазо, дар ҳамон рӯзҳо пиразани ҷодугаре шоҳзодаро дида ва ошиқи ӯ шуда буд. Ҷодуе карду дили писари шоҳро ба сӯйи худ кашиду он қадар фану ҳунари ҷоду ба кор бурд, ки шоҳзода арӯси меҳрубон, зебову хушрӯйи худро фаромӯш кард ва дил ба он пиразани гандадаҳон дод. Ҳарчанд кӯшиданд чашму гӯши ӯро боз кунанд, натанҳо комёб нашуданд, балки ҳар рӯз бештар писари шоҳ ақлу ҳуши худро аз даст медод, бештар шефтаи он ҷодугари пир мешуд.

Дигарон аз заъфи вай бо дарди сар,
Ӯ зи сукри сеҳр аз худ бехабар.
Ин ҷаҳон бар шоҳ чун зиндон шуда
В-он писар бар гиряшон хандон шуда.

Шоҳ бо дастгирии бечорагон барои дарди писар чораҷӯйӣ мекард. Оқибат дарёфт, ки дар ин кор сирре аст. Ба даргоҳи Худованд рӯй овард:

Саҷда мекард ӯ, ки фармонат равост,
Ғайри Ҳақ бар мулки Ҳақ фармон кирост?

Дуоҳои шоҳи покдилу хушниҳодро Худованд пазируфт ва ногоҳ марди худои доное, ки аз сеҳру ҷоду низ огоҳ буд, аз роҳи дур назди шоҳ омад.

Даст бар болои даст аст, эй фато,
Дар фану дар зӯр то зоти Худо.
Мунтаҳои дастҳо дасти Худост,
Баҳр бешак мунтаҳои селҳост.

Марди доно гуфт:
– Эй шоҳ! Худованд дархости туро пазируфт ва инак, ман омадам, то шоҳзодаро дармон кунам ва ӯро аз дами пири ҷодугар раҳо созам:

Чун кафи Мӯсо ба амри Кирдгор,
Нак барорам ман зи сеҳри ӯ димор,
Омадам, то баркушоям сеҳри ӯ,
То намонад шоҳзода зардрӯ.

Пас пандҳое ба шоҳ дод, ки ба кор баст ва ба зудӣ писари ӯ дармон шуд ва ҷодуи пиразан даст аз ҷони ӯ кашид:

Он гираҳҳои гаронро баркушод,
Пас зи меҳнат пури шаҳро роҳ дод.
Он писар бо хеш омад, шуд давон,
Сӯйи тахти шоҳ бо сад имтиҳон.

Писар назди падар омад ва пешонӣ бар замин ниҳод.
Аз он чи гузашта буд, узр хост. Ҷодуи пиразан ҳам дигар натавонист дар баробари донои худопараст тоб биёварад. Сеҳри ӯ аз таъсир афтод ва ӯ аз ғусса мурд.

Шоҳзода дар тааҷҷуб монда буд,
К-аз ман ӯ ақлу назар чун даррабуд?

Шоҳзода се рӯз беҳуш монда буд, то аз дармони табиби доно ва дуои мардуми некхоҳ беҳбуд ёфт. Он гоҳ шоҳ барои писараш ҷашни арӯсии бузурге барпо кард ва ба ҳамаи аҳли шаҳр эҳсон намуд. Ба шукронаи раҳоии писар аз ҷоду дилҳои мустамандонро ба даст овард.

пешина
аз 176
навбатӣ