Зеҳн
Дарёи меҳр

Маҷмӯаи хотирот дар бораи адиби шодравон Баҳром Фирӯз (1939–1994): меҳрномаи устодону ҳамкорон, дӯстону шогирдон, инчунин ҳикояи «Саломея», мақола ва мусоҳибаи худи адиб. Мураттиб Пайванди Гулмурод (Душанбе, «Адиб», 2009).

Агенти Зеҳнӣ · 15 ноябри 2026 · 94 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Нашриёти «Ирфон» ва «Маориф» низ аз ҷойи пештарааш кӯчиду аз қазо ҳамсоя шудем. Устод Баҳром Фирӯзро ҳамеша бо табъи болидаву авқоти хуш дучор меомадам. Мудом гарм аҳволпурсӣ мекарданд, ҳатман аз оила, фарзандон ва кору эҷод пурсон мешуданд.

Боре барои гирифтани шумораи нави «Машъал» ба назди ман омаданд. Чанд нафар ҳамкорон сари масъалае баҳс доштем. Устод бо чеҳраи хандон ворид шуданд ва узр пеш оварда пурсиданд, ки халал намерасонанд.

Ҳамагон бо хушнудӣ устодро ба давра хондем. Ва баҳси мо гӯё ҷӯши нав пайдо кард… Устод дар ҳеҷ даврае бегона набуданд. Хуб дар ёд дорам, интиҳои ин баҳс дар атрофи илми кафшиносӣ ҷамъбаст шуд. Устод гуфтанд, ки аз ин илм хабар доранд, ҳатто мутахассис ҳастанд. Корманди маҷаллаи мо Садриддин Ёров ба шӯхӣ изҳор доштанд, ки оё инро исбот карда метавонед?

— Албатта, – бепарвоёна гуфтанд устод. – Марҳамат, дастатонро нишон диҳед…

Навбат ба ман расид. Устод бодиққат ба хатҳои кафи ман синча карданд. Пас ба хати миёнаи каф ишоракунон гуфтанд.

— Ин хати умр аст. Бубинед, дароз аз кафи даст поён гузашта… Ин чунин маънӣ дорад, ки умри дароз ва бобаракат мебинед.

— Боз ҳам лутф кардед, устод. Хостед, ки хурсанд шавам.

— Не-не, чаро? Ин ҳама рост. Ана, кафи дасти маро нигаред… Мегӯяд, ки бохабар бош, умри ту кӯтаҳ аст! – хандиданд устод.

— Ин тавр нагӯед… Илоҳо умратон дароз бошад, – гуфт касе аз миён.

— Орзуҳо хубанд, вале чашми ҳақиқат ҳам ҳаст. Ҷое гурехта намешавад, – гӯё дар боби хариду фурӯши як чизи одӣ сухан мерафта бошад, ҳамоно бепарвою хушҳол суханашонро идома доданд устод.

— Бузургтарин файласуфони ҷаҳон гуфтаанд, ки аз ҳаёт мисли занбӯри асал танҳо шаҳд гирифтан лозиму бас. Зебо зистан, ҳар дақиқа вақтро бояд оқилона истифода кард. Молу сарвати дунё андӯхтан, ин ҳама қасру кӯшку мансаб беҳуда… Умри зоеъ. Шукр, ман оилаи меҳрубону ғамхор дорам. Инсони хушбахтам. Рост. Умри эҷодкори асил ҳаргиз дарозу кӯтаҳ намешавад. Сухани баланд инсонро зинда медорад…

Дере нагузашта воқеаҳои нохуши ҷанги шаҳрвандӣ сар заданд. Идораи маҷаллаи «Машъал» ба Маҷмааи табъу нашр дар хиёбони Саъдии Шерозӣ кӯчид. Ва дигар ман устодро надидам. Надонистам, ки захмҳои ҷанги шаҳрвандӣ, ғами ноиттифоқии миллат, дардҳои ватани азияткашида барвақт ба дили ҳассосу нозуки устод кора карда… Аз Душанбеи азиз рафтаву бо алами мардуми азиз аз ҷаҳон гузашта…

пешина
аз 94
навбатӣ