ОРИФНОМА

Дар китоби нави Мақсуд Ориф “Орифнома” масъалаҳои мубрами ахлоқии ҷомеаи имрӯз бо такя ба фармудаҳои Қуръони карим ва Ҳадисҳои Паёмбари акрам Муҳаммад (с.а.в) дар шакли назму наср шарҳу тавзеҳ шудаанд, ки барои дарки воқеии талаботи дини мубини ислом ва дур будан аз ҳар гуна хурофоту таассубот дорои аҳаммият мебошад. Китоб дар ду ҷилд омода шудааст. Инак, ҷилди якумро пазиро бошед.
Агенти Зеҳнӣ · 28 сентябри 2026 · 175 саҳифа
- Оид ба масоили гуноҳ ва ихтилофот ва шарту теъдоди он ва ҳукми вай.
Муқриё, ин шин-у ро-ву коф з-ин аст,
То бигӯянд: “Мутлақо, к-ӯ бадбин аст!”
Ин “широк” аст “... ав широкан”, фарқ нест,
Назди қонун ҳардуро ҷазо(ш) якест.
Пас, “широку ав широкан” дон як,
З-ин чунин оташ ҳарос, ай аҳли ҳақ.
“... мо хилофа байна ҳукмайн...” – гуфт назир,
Нест хилофу таъхиру осон магир.
Фарқ надорад: Як гуноҳ аст ё ки ду,
Ин гуноҳу он гуноҳ аст, ай аду.
Фарқ наояд вақти ҳасбаш з-он адад,
Чунки ботин кор кушояд, на ҷасад.
Дар қазои кори ин аз кори адл,
Бар сари қозӣ нигар дар ҳукми адл.
Оқибат парвандаро бо ҳусни там,
Мекунад бар лафзи “маҳкум” муттаҳам.
Ӯ нагӯяд: “Як ҷиноят содир ӯ,
Карда буд дар кори худ, ин бадхӯ!”.
Ӯ бигӯяд: “Дар гуноҳ маҳкум шуд,
Ӯ зи озодӣ даме маҳрум шуд!”.
...
Абуҳурайра (р.а.) ривоят мекунад, ки рӯзе, баъд аз зафарманд гаштани ҳарбиёни Ислом дар ҷанги Хайбар, чун фармон шуда буд, ба ғайр аз тиллову нуқра, ҳарбиён иҷозат додашуда буданд, ки “... ал-бақара ва-л-ибила ва-лматоъа ва-л-ҳавоита...”, яъне, “... гову уштуру асосия (лавозимоти хонагӣ) ва замину боғро” ғанимат гирифтан ҷоиз асту бас, ва он ҳама аз қатори “... мо афоа-л-лоҳа...”, яъне, оъидгашта дар ҷанг аз ҷониби Худованд ҳамчу ҳаққи ҷанг ҳисобида мешуд. Ва аз ин лиҳоз, огаҳшгаштагон ҳамчунин ҳам карданд ва он ғанимати номбар шударо, ҷуз тиллову нуқра, ғанимат гирифта буданд.
Вақте ки он анъоми ҷангиеро, яъне, ғанимати номбар шударо, гирифта назди Паёмбар (с.а.в.) омаданӣ шуданд, ногаҳ, аз куҷое шахсе тиреро парт мекунад ва он тир, яке аз хидматгузорони Паёмбари акрамро (с.а.в.), ки номаш Мудъам буду фуруд омадани Паёмбарро аз болои уштур кӯмак мекард, мезанад ва аз он ҷароҳати бардошта Мудъам ба замин меафтаду вафот мекунад.
Чун ин кор вақти хидмат ба Паёмбари акрам (с.а.в.) рух дода буд, ҳама саҳобагону ҷангиён, ҳамагӣ “... Ҳониан, лаҳу-ш-шаҳодату!”, яъне, “Хуш бод бар ҳолаш, ки шаҳодат бар вай аст!”, яъне, “Шаҳид гашт!”-гӯён, хурсанд шуданд, вале Паёмбар чунин гуфт: - Бале, ва қасам ба он зоте, ки дар дасти ӯст ҷони ман, ки “... инна-ш-шамлата ал-латӣ асобаҳа йавма Хайбара мина-лмағонима лам тусибҳо-л-мақосиму...”, яъне, ин шахс дар рӯзи Хайбар ғаниматеро бо худ гирифтааст, ки аслан набояд ки тақсим мешуд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Дунё