Зеҳн
Бист гуфтор аз маънавият

Камолиддин Садриддинзода Айнӣ. Ин «Бист гуфтор аз маънавият»-и тоҷикон аст, ки дар таърихи адаби порсӣ ҳамеша гўшрас ва ҳушрас буду ҳаст. Агар чи гоҳ-гоҳ кўшиши нодидаву ношунида карданҳо рух медод, фарзандони боҳамияте буданд, ки садо баланд мекарданд.

Агенти Зеҳнӣ · 5 октябри 2026 · 235 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан
  1. ЗКВ.т. У, Л., 1930, с. 294-610.
  2. А.А.Семёнов. Шугнанско-исмаилитская редакция «Книги света» ЗКВ.
    т, М, Л., 1930, с. 589-593. Дар фонди дастнависҳои шарқии Институти забон ва адабиёти АУ Тоҷикистон дастнависе буд (№ 2516, фонди пештараи китобхонаи оммавии ба номи Фирдавсӣ), ки дар он «Рўшноинома» ва «Саодатнома»-и Носир мавҷуд аст (с. 110-152. 152-181). Дастнавис аз тарафи Мулло Мирҳасан валади Абдулфайз бо хатти настаълиқ дар моҳи сафари соли 1289 китобат шудааст (ҳамон ҷо, с. 109. 181). Ҳоло ин дастнавис дар ИШМХ АУ Тоҷикистон нигоҳ дошта мешавад.
  3. «Рисолаи шаш фасл» ё «Рўшноиномаи наср» аз таснифоти Шоҳсаид Носири Хусрав. Қоҳира, 1948, тасҳеҳкунанда В.Иванов. Ба таълифи худи Носир будани ин рисола В.Иванов шубҳае надорад. Дар худи «Рисолаи шаш фасл» бошад, номи Носир низ қайд гардидааст (с. 15).
  4. ZDMG, 1880, т. XXXIV. 85. 659-674.
  5. А.Крымский. История Персии... с. 473.
  6. Баъзе тарҷумаҳои ба забонҳои аврупоӣ кардашудаи ин маснавиҳоро болотар мо қайд карда гузаштаем. Муфассалтар ниг.: А.Крымский. История Персии... Соли 1949 «Рисолаи шаш фасл»-ро В.Иванов ба забони англисӣ тарҷума карда чоп кардааст. Тарҷумони аввалини русии ин маснавиҳо (пеш аз соли 1915) А.Крымский мебошад. (А.Крымский. История Персии...
    с. 467-469, 471. 474-479). Е.Э.Бертельс дар «Очерк истории персидской литературы» (Л.. 1928, с. 47) ду қисмеро аз «Саодатнома» овардааст; дар китоби Л.Климович «Христоматия по литературе народов СССР» порчае аз «Саодатнома» дохил карда шудааст. Дар соли 1949 ба муносибати даҳрўзаи адабиёти тоҷик дар Москва тарҷумаи қисмҳои беҳтарини маснавиҳои мазкур чоп шуд («Таджикская поэзия», Сталинобод, 1940. с.65-73; «Носир Хисроу».
    Сталинобод, 1949). Бахшҳои гуногуни маснавиҳо ва чанд порча аз дигар осори шоир дар «Антология таджикской поэзии с древних времен до наших дней»
    чоп шуд. М., ГИХЛ, 1951, с. 252-269.
  7. Намунаҳои адабиёти тоҷик. – Сталинобод, 1940, с. 51-57.
  8. Антология таджикской поэзии ГИХЛ, М., 1951.
  9. «Рўшноинома» дар чопи Эте, Ғанизода дорои 579 (1158 мисраъ) байт мебошад. «Рўшноинома»-е ки А.А.Семёнов табъ намудааст (Шугнанскоисмаилитская редакция «Книги света»), аз 443 байт (886 мисраъ) иборат буда, дорои мисраъҳоест, ки барои хубтар фаҳмидани баъзе байтҳои нашрҳои дигари ин маснавӣ кўмак карда метавонанд (ЗКВ, т. V, Л., 1930, с. 592). Дар бораи шумораи абёти «Саодатнома» худи муаллиф хабар медиҳад:
    Бигуфтам байт сесад аз дили пок,
    Ҳама дўшизагони табъу идрок.
    Табиат дода ороиш тамомаш,
    Хирад карда «Саодатнома» номаш.
    («Саодатнома», чопи «Коваёнӣ», с. 18, боби 30).
  10. Ин «Ифтитоҳ» чи дар чопи мазкури А.А.Семёнов, чи мувофиқи гуфти В.Иванов дар дастнависҳо, ки ба вай маълуманд, мавҷуд нест. Ба Эте 5 дастнавис маълум будааст, ки аз он фақат яктоаш дорои «Ифтитоҳ» будааст (2БМС, I. XXXIII, 8. 650). Дар дастнависи № 2516 собиқ Институти забон ва адабиёти АУ Тоҷикистон инчунин «Ифтитоҳ» вуҷуд надорад.
пешина
аз 235
навбатӣ