Зеҳн
Канзи шифо (Х. Зоҳидов)

Дар китоб беҳтарин намунаҳо аз китобҳои қадиман тибби тоҷикию форсӣ дохил гардидаанд. Дар ҳақиқат ҳоло баъзе касалиҳо ҳастанд, ки тибби имрӯза дар табобати онҳо оҷиз аст. Восита ва роҳҳое, ки дар ин китоб тавсия мешавад, қариб ба тамоми касалиҳо даво шуда метавонад.

Агенти Зеҳнӣ · 11 октябри 2026 · 702 саҳифа

ИлмТибТаърих
Аз аввал хондан

сано, пахта, ток, кашниз, печак, ришибузӣ, зуф, лиму, мош, бомӯс (овёс), халила ва инчунин ҳар чӣ мизоҷи сард ва хушк дошта бошад, мансуб ба Зуҳал аст.

  1. Ба Муштарӣ инҳо мансубанд: мӯрд, зарпечак, юнучкаи зардак (говришка), бобуна, бӯймодарони дуруштбарг, харбуза, баласон, шакари янток, себ, хурмо, тут, анҷир, чормағз, ҳулба, гандум, ғӯраи сарв, нахӯд, хандалак, решаи ревоч, ревоч (чукрӣ), сагпистон, кунҷид, савсан, шоҳитара, сабзии саҳроӣ, шалғам, шилм, ангур, сагангур, ғор (лавр), писта, рӯян, матинҷ, пахта, қанд, пардаарӯсак, пиёзи гандано, кишмиш, печак, говзабон, лӯбиё, муҳаллас, садбарги сафед, гулисурх, морчӯба (спаржа), ёсамин.

  2. Ба Миррих инҳо мансубанд: понзоғ, офтобараст, ишлон, зарпечак, юнучкаи зардак (говришка), болдирғон, бодён, анзарут, пиёз, биш, сир (чеснок), ҷадвор, ҷавзи бавво, испанд, индов, ҳилтит, ҳанзал (тарбузи абӯаҷл), ҳардал (горчица), бедгул, арпабодиён, заъфарон, занҷабил, сарахс (мужской папоротник), пиёзаки сафеди саломалек, ҷамилак, лоласурхак, сиёҳдона, кокутӣ, окирирҳо, пиёзи ансул, авсач, ғор (лавр), турб, мурч, қаламфур, рӯян, пудина, қаранфули гардан, дил, ишкор, бӯймодарони махинбарг, чигар, пиёзи гандано, зира, райҳони гӯши муш, чойкақак.

  3. Ба Офтоб инҳо мансубанд: газна, парпӣ, савсани кӯҳӣ, бодрангбӯя (лимонная мята ё ки мелисса), бӯймодарони дуруштбарг, панчангушт, тӯдарӣ, ҷавзи бавво, беданҷир, дорчинӣ, решаи ревоч, заъфарон, заҳра, сагпистон, шибит, сабир (алоэ), зардчӯба, занбӯруғи сафеди танан дарахт, писта, ҳил, харбузан сағак, тухми маҳсар, шунг, норанҷ, чойкақак, ёсамин.

  4. Ба Зӯҳра инҳо мансубанд: анҷир, беданҷир, савсани сафед, нилуфар, садбарги сафед.

  5. Ба Уторид инҳо мансубанд: бобуна, чормағз, арҷа, елимӣ пӯсти ҳайвонот.

  6. Ба Моҳ инҳо мансубанд: исфаноҳ, боқило, пиёз, чилмангӯштак (семизӯт), харбуза, бунафша, себ, тугмачагул, коҳу, кӯкнор, бед, шафтолу, нилуфар, анор, обсабз, каду, тарра, зардолу, коснӣ ва инчунин ҳар чизе, ки хунукмизоҷ бошаду дар об бирӯяд, ба Моҳ мансуб аст.

Мо ин маълумотро аз муқаддимаи «Махзан-ул-адвия» овардем.

Акнун мушоҳидаҳои худро зикр мекунем.

пешина
аз 702
навбатӣ