Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа
Манучеҳру Амони Калта низ ба давра наздик шуданд.
Манучеҳр ба Семёнов тақлид карда, ба гардани аспаш об рехт. Асп гарданашро силтав дода фур-фур карда бинӣ тоза кард. Манучеҳр лаҷомро раҳо карда, дудаста об гирифта, биё-биё сиёҳмушкин гуфт; асп ба ҷои он, ки аз пасаш равад, худро озод дида гурехт. Дигар аспҳо ҳам сар аз ҷӯйбор бардошта беқарор шуданд. Аз даҳонашон об мерезад.
– Ту, ҳайвон, аспро дор буд! Ё чашмонат намегузаранд?! - Манучеҳр ба сари Амон дод зад. - Тез дав! Тез!
– Аспро аввал гапдаро мекунӣ, китобхон мекунӣ... Семёнов хандида лаҷоми аспашро дошт, ки нагурезад.
– Ту нав аспатро гапдаро кардӣ! Аспи ман мадрасаи нохондааш намонд... Ин кораш аз рӯйи эркагиаш, - Манучеҳр қиёфаи ҷиддӣ гирифт. - Агар аспатро иваз кардан хоҳӣ, ман зид не.
– Бисёр гапдон менамоӣ, - Семёнов нигоҳашро аз Манучеҳр наканда ба завқ хандид.
– Сержант Мирзоев, панҷ дақиқа вақт дорӣ, аспро меорӣ! - Сардаста Першин ситезаманд шуд.
– Рафиқ лейтенанти калон, - Амони Калтаро фармудам, ки дар се дақиқа аспро баргардон, - Манучеҳр ба таври низомӣ даст бардошт.
Першин боз чизе гуфтанӣ шуд, ки Чернов пешдастӣ карда, суханро ба шухӣ гардонд:
– Иля Львович, аспи Манучеҳр худаш барин айёр аст. Фаҳмид, ки роҳи Бухоро дур, ҳаво гарм, ба гуфти ӯзбекҳо «қочмаган номард!» гуфта гурехт.
– Аслан Бухоро ба сиёҳмушкини ман маъқул нест, рафиқ сардор, - гуфт Манучеҳр. - Хусусан амирро аз чайра ҳам бадтар мебинад. Мабодо аз амир гап кушоем, дасташро ба замин сахт-сахт мекубад ё лағат ҳаво дода, фаххос зада, аз давра берун меравад. Гӯӣ аз номаш қимоб аст.
– Аспат феъли зани маро доштааст, - Семёнов аз Манучеҳр чашм намеканд. - Занам: «ту Бухоро мерафта бошӣ, ман хонаи падарам меравам» гуфта, қаҳр карда баромада рафт.
– Аз паяш ҷорӯб задӣ? - пурсид Манучеҳр.
– Кадом аҳмақ зани зеборо пеш кардааст?
– Дар тарафҳои мо як мақоли қадим ҳаст: «зани зебо — моли мардум.»
– Дар тарафҳои мо «зани зебо — қалъаи дил» мегӯянд, - гуфт Семёнов ва ҷиддӣ илова кард: - Лекин қариб ки мард намондааст, назди кӣ меравад?
– Мардҳо куҷо шудаанд? - Загорский ба сухан ҳамроҳ шуд.
– Дар ин ҷангҳо сари тир шуданд, як қисм дар зиндонҳо хобанд, касе тавонист, баромада ба дигар кишварҳо рафт.
– Касе буржуй буд, гунаҳгори ду олам буд, гум шуда меравад! - Першин оби куттии дасташро бо ситез резонда, пеш омад. - Касе пок, бечораю бепарво буд, дар кишвари озоди болшевикон зиндагӣ мекунад! Қонуни инқилоб ҳамин! Инқилобро ганда кардан лозим нест!
– Рафиқ лейтенанти калон, ман магар номи инқилобро гирифтам? - Ранги рӯйи Семёнов тағийр ёфт.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё