Зеҳн
Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа

ҚиссаАдабиёт
Аз аввал хондан

Манучеҳру Амони Калта низ ба давра наздик шуданд.
Манучеҳр ба Семёнов тақлид карда, ба гардани аспаш об рехт. Асп гарданашро силтав дода фур-фур карда бинӣ тоза кард. Манучеҳр лаҷомро раҳо карда, дудаста об гирифта, биё-биё сиёҳмушкин гуфт; асп ба ҷои он, ки аз пасаш равад, худро озод дида гурехт. Дигар аспҳо ҳам сар аз ҷӯйбор бардошта беқарор шуданд. Аз даҳонашон об мерезад.
– Ту, ҳайвон, аспро дор буд! Ё чашмонат намегузаранд?! - Манучеҳр ба сари Амон дод зад. - Тез дав! Тез!
– Аспро аввал гапдаро мекунӣ, китобхон мекунӣ... Семёнов хандида лаҷоми аспашро дошт, ки нагурезад.
– Ту нав аспатро гапдаро кардӣ! Аспи ман мадрасаи нохондааш намонд... Ин кораш аз рӯйи эркагиаш, - Манучеҳр қиёфаи ҷиддӣ гирифт. - Агар аспатро иваз кардан хоҳӣ, ман зид не.
– Бисёр гапдон менамоӣ, - Семёнов нигоҳашро аз Манучеҳр наканда ба завқ хандид.
– Сержант Мирзоев, панҷ дақиқа вақт дорӣ, аспро меорӣ! - Сардаста Першин ситезаманд шуд.
– Рафиқ лейтенанти калон, - Амони Калтаро фармудам, ки дар се дақиқа аспро баргардон, - Манучеҳр ба таври низомӣ даст бардошт.
Першин боз чизе гуфтанӣ шуд, ки Чернов пешдастӣ карда, суханро ба шухӣ гардонд:
– Иля Львович, аспи Манучеҳр худаш барин айёр аст. Фаҳмид, ки роҳи Бухоро дур, ҳаво гарм, ба гуфти ӯзбекҳо «қочмаган номард!» гуфта гурехт.
– Аслан Бухоро ба сиёҳмушкини ман маъқул нест, рафиқ сардор, - гуфт Манучеҳр. - Хусусан амирро аз чайра ҳам бадтар мебинад. Мабодо аз амир гап кушоем, дасташро ба замин сахт-сахт мекубад ё лағат ҳаво дода, фаххос зада, аз давра берун меравад. Гӯӣ аз номаш қимоб аст.
– Аспат феъли зани маро доштааст, - Семёнов аз Манучеҳр чашм намеканд. - Занам: «ту Бухоро мерафта бошӣ, ман хонаи падарам меравам» гуфта, қаҳр карда баромада рафт.
– Аз паяш ҷорӯб задӣ? - пурсид Манучеҳр.
– Кадом аҳмақ зани зеборо пеш кардааст?
– Дар тарафҳои мо як мақоли қадим ҳаст: «зани зебо — моли мардум.»
– Дар тарафҳои мо «зани зебо — қалъаи дил» мегӯянд, - гуфт Семёнов ва ҷиддӣ илова кард: - Лекин қариб ки мард намондааст, назди кӣ меравад?
– Мардҳо куҷо шудаанд? - Загорский ба сухан ҳамроҳ шуд.
– Дар ин ҷангҳо сари тир шуданд, як қисм дар зиндонҳо хобанд, касе тавонист, баромада ба дигар кишварҳо рафт.
– Касе буржуй буд, гунаҳгори ду олам буд, гум шуда меравад! - Першин оби куттии дасташро бо ситез резонда, пеш омад. - Касе пок, бечораю бепарво буд, дар кишвари озоди болшевикон зиндагӣ мекунад! Қонуни инқилоб ҳамин! Инқилобро ганда кардан лозим нест!
– Рафиқ лейтенанти калон, ман магар номи инқилобро гирифтам? - Ранги рӯйи Семёнов тағийр ёфт.

пешина
аз 613
навбатӣ