Зеҳн
Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа

ҚиссаАдабиёт
Аз аввал хондан
  • Ҳамин суханҳоро ту аз худат мегӯӣ ё ба онҳо маслиҳат кардаю пас ба гӯши ман мехонӣ? – Валичон бо чашмони калон кушода ба Мансур нигарист.

  • Дар Самарқанд кору рафтори инҳоро дида будам, коре, ки аз дасташон меояд, мегӯям.

Валичон рафта зинро аз каҳдон берун монд ва бо шиддат ғур-ғур кард:

  • Ин қадар саросема шудӣ? Андак пас палав тайёр мешавад.

  • Гуфтам-ку, наимеистонам, – суханашро такрор кард Мансур.

Кампир ду нон оварда ба дасти Ҷовид дод, дуо кард ва ба Мансур ба таъкид гуфт:

  • Аз ду ҳафта дер накарда аспи писарамро биёред. Назди молаш меравад, ҳар вақт Қаршӣ рафта бозорӣ мекунад. Асп набошад, ин бачаҳаки маро ҳеҷ кораш сомон намегирад.

  • Хуб шудааст, холаҷон, – гуфт Мансур ва озими роҳ шуд.

  • Ин ҷо хӯрок мехӯрему роҳамонро давом медиҳем. – Мансур дар лаби чашмаобе, ки баландтар аз роҳ буд, ҷой интихоб кард. Ба писараш зеҳн монд ва аввалин маротиба ба дилаш омад, ки Ҷовид ба худаш монанд аст. Чеҳрааш сурхусафед. Ба гуфти модараш: «Мансуриён дар чеҳраашон рӯшании аҳмақкунанда доранд». Баҳодураш зардинагии Бибигулро дошт. Латофат ҳам.

  • Дар болои асп пойҳоят дард накарданд? – пурсид ӯ.

  • Суринҳоям кам-кам дард мекунанд.

Мансур лаҳзае хомӯш ба оби чашма, ки аз рӯбарӯ меомад, назар дӯхту гуфт:

  • Ду воқеаро ҳеҷ гоҳ фаромӯш намекунам: хонаи Самарқанда соҳиб шудани афсари урусро ва Баҳодура задани Ҷаббори очағарро. Порсол чор рӯз дар заминаном гандум даравид. Ҳам баробари дигарҳо ҳақ додам, ҳам ҳак кӯза равған, ҳам мӯзаҳои навамро, ки дар поям тангӣ кард. Аммо дар ивазаш вай чӣ кор кард?

Ба хотири Ҷовид омад, ки падар ёдоварии кардани Баҳодурро нағз мебинад, гуфт:

  • Боре Баҳодур аз бузкашӣ омад, сару рӯяш хуншор буду ба шумо нагуфт, кӣ зад. Ҳамон вақт Ҷаббору Холбек дукаса шуда заданӣ шуданд, ки ба ҳарду тан надод. Ба пештанаи аспаш аспи Ҷабборро зад, қариб ҳарду чаппа мешуданд. Пас дигарҳо ҷамъ шуда, ҷудояшон карданд.

  • Хабаркаширо нағз намедид, - гуфт Мансур. Пас аз муддате бетоқат шуда аз ҷояш хест. Баландтар рафту рӯяшро шушта омада гуфт:

  • Ман аспи Валичонро савор мешавам, вай дар чарогоҳ дам гирифтааст, - ва раҳораҳ афзуд: - Аз ошном ба ивази ҳаштод гӯсфанд ҳамин аспро рӯёндам.

  • Дигар аспашонро намедиҳед? - Ҷовид бо чашмони калон кушода ба падараш нигарист. - Падарҷон, ин тавр накунед, ҳам ба амаки Валичон, ҳам ба модарашон ваъда додӣ, ки аспро баъди ду ҳафта меоред.

  • Ту гумон кардӣ, ки Валичон пули ҳаштод гӯсфанди маро медиҳад? Кайҳо гӯсфандҳоро фурӯхту пулашро обу лой кард. Кампир ҳамаро медонад. Хавотириаш ҳам аз ҳамин сабаб.

Ҷовид ҳайрон шуду гуфт:

пешина
аз 613
навбатӣ