бо Худованд байъат мекунанд. Дасти Худо болои дастҳои онон аст". Ман ба ин далел нақзи ваъда кардам.

Фазл: Амиралмуъминин Алӣ дар "Наҳҷ-ул-балоға", фармудааст: "На танҳо мусулмонон, балки мушрикон низ вафо ба аҳдро дар миёни худ лозим мешуморанд, чаро ки пайомадҳои нобудкунандаи паймоншиканиро дарёфта буданд. Бинобар ин ҳаргиз паймоншиканӣ макун ва дар аҳди худ хиёнат раво мадор ва душманатро фиреб мадеҳ..."

Исмоили Хаворичӣ: Касе, ки ирода мекунад ваъдаеро муҳаққақ намояд, агар ба таври ҷидд ин ирода дар зеҳни ӯ вуҷуд дошта бошад, яъне бояд ба гунае бошад, ки ҳеҷ гуна эҳтимоли хилоф дар он набошад, то дигарон бар он эътимод кунанд, ва фарде, ки ба ҷидд чунин иродае дорад, наметавонад дар айни ҳол ба ҷидд иродаи адами вафо ба ваъдаро дошта бошад.

Амир Исмоил: Ишон гуфтан мехоҳанд, ки иродаи адами вафое, ки мавзӯи адами вафои дигарон аст, зеро баргашти он ба ирода ва адами ирода шайъи воҳид аст ва ин як таноқизи ошкор мебошад ва шахсе, ки қасди вафо ба ваъдаи худро надорад, ӯ ба ҷидд иродаи ваъда накардааст, балки фақат ба зоҳир ифода мекунад, ки ӯ қасди анҷоми ваъдаи худро дорад ва он чӣ ба таври ҷидд ӯ қасд кардааст, фириб додани дигарон ва раҳонидани худ аз гирифторӣ мебошад...

Абилҳафс: Пас таноқиз вуҷуд надорад. Бинобар ин фақат як амри мутлақ вуҷуд дорад ва он ин аст, ки фақат бинобар қоидае рафтор бикун, ки мӯҷиби он дар ҳамон ҳол битавонӣ бихоҳӣ, ки он қоида як қонуни куллӣ шавад. Ва ба ҳамин далел аст, ки танҳо амри мутлақ метавонад мабнои ахлоқ бошад ва муттасиф ба унвони қонун гардад. Ва танҳо касоне, ки барои таҳаққуқи чунин амре аъмоли худро анҷом медиҳанд, ахлоқӣ ҳастанд.

Исмоили Хаворичӣ: Муҳаққақ намудани Хайри Авло мутааллиқи иродаест, бар тибқи қонуни ахлоқӣ рафтор мекунад ва шарти асосии он мувофиқати томи ирода ва қонуни ахлоқист ва ин таъбири дигаре аз Қадосат аст, дар ҳоле ки ҳеҷ мавҷуди оқиле дар олами махсус дар ҳеҷ лаҳза аз вуҷуди худ ба он намерасад. Аз нуқтаи назари амалӣ ин як амри зарур аст, пас бояд як масири тараққии доим вуҷуд дошта бошад, то бад-он тавофуки том расид. Ва ин камоли беинтиҳо мумкин нест, магар бо фарзи вуҷуд ва шахсияте барои мавҷуди оқил, ки то бениҳоят боқӣ бошад...