ҳайати кормандон ба вуҷуд меоянд ва бо барҳамдиҳии корфармо (шахси ҳуқуқӣ) ё қатъ кардани фаъолияти корфармои инфиродӣ (шахси воқеӣ) қатъ мегарданд.

2. Муносибатҳо оид ба иштироки кормандон ва иттифоқҳои касаба дар фароҳам овардани шароити меҳнат ва истифодаи қонунгузории меҳнат дар ҳолатҳои пешбининамудаи қонун. Ин муносибатҳо ҳамзамон байни кормандон, иттифоқҳои касаба ва корфармо ба вуҷуд меоянд. Роҳбар ҳамчун намояндаи корфармо амал мекунад, агар он шахси ҳуқуқӣ (ташкилот) бошад. Дар ҳама ҳолатҳо, кормандон танҳо аз ҷониби иттифоқҳои касаба намояндагӣ мешаванд.

Ин муносибатҳо ба фароҳам овардани шароити кор ва истифодаи қонунҳои меҳнат равона карда шудаанд. Корфармо бо назардошти хулосаи мақомоти дахлдори иттифоқҳои касаба дар ҳолатҳои пешбининамудаи КМ ҶТ як қатор қарорҳо қабул мекунад.

3. Муносибатҳо оид ба шарикии иҷтимоӣ, шартномаҳои коллективӣ, созишномаҳо дар сатҳҳои мухталиф байни иттифоқҳои касабаи дахлдор ва ассотсиатсияҳои корфармоён бо иштироки намояндагони мақомоти иҷроияи ҳамон сатҳ ба вуҷуд меоянд. Асоси ҳуқуқии рушди ин муносибатҳо чун қоида бастани созишномаҳои сеҷониба мебошад. Дар сатҳи ташкилот (дар доираи ташкилоти корфармо) байни корфармо ва кормандоне, ки намояндагони онҳо ҳамчун шарикони иҷтимоӣ баромад мекунанд, шартномаи коллективӣ баста мешавад.