БОБИ 10. ВАҚТИ КОРӢ

10.1. Мафҳум ва танзими ҳуқуқии вақти корӣ Институти вақти корӣ дар ҳуқуқи меҳнат аҳамияти махсус дошта, вақти корӣ ҳамчун ченаки умумии андозаи меҳнатии сарфшуда барои ҳама намудҳои фаъолияти фоиданоки ҷамъиятӣ мебошад. Вақти корӣ, аз як тараф, андозаи меҳнатро муқаррар мекунад, аз тарафи дигар ба корманд барои истироҳат ва барқароркунии қувваи сарфшуда вақт фароҳам меорад. Аксари муҳаққиқон ба он назаранд, ки барои фаъолияти мӯътадили бадан ҳашт соати корӣ, ҳашт соат барои истироҳат ва ҳашт соат барои хоб зарур аст.

Давомнокии вақти корӣ яке аз шартҳои муҳими шароити меҳнат мебошад. Вақти кории мӯътадили бо қонун муқарраршуда ҳифзи саломатӣ ва дарозумрии меҳнатии корманд, натиҷаи ҳаҷми меҳнати ҷамъиятии зарурӣ аз ҳар як корманд ва баланд бардоштани сатҳи фарҳангӣ-техникии корманде, ки бечудошавӣ аз кор таҳсил менамояд таъмин намуда, ба ташаккули шахсияти корманд ва дар навбати худ ба афзоиши ҳосилнокии меҳнат мусоидат мекунад.

Таърихан маҳдудсозии вақти корӣ бо қонунҳо яке аз
аввалин талаботе буд, ки дар ибтидои асри 19 дар
натиҷаи ҳаракатҳои коргарӣ ба миён омад. Дар зери фишори бофандагони мануфактураи Морозов (Иваново),
соли 1897 аввалин Қонун дар бораи маҳдуд кардани рӯзи
корӣ то 11,5 соат ва барои занон ва кӯдакон то 10 соат