китобӣ уштури мода.

Ҳар сифатеро, ки дар чистони халқӣ тасвир ё ишора мешавад, ба хубӣ тасаввур кардан мумкин аст, зеро дар он акси табиат, зиндагӣ, муҳити мушоҳидашаванда вуҷуд дорад.
Осмон ва сайёраҳое, ки ба назар мерасанд, табиат, парандаю ҳашарот, растаниҳо, инсон ва узвҳои он, ашёҳои рўзгор, олами меҳнат, техника ва бисёр чизҳои мансуби маориф, маданият (фарҳанг), илм ва амсоли инҳо мавзўи чистонҳо қарор гирифтаанд.
Дар чистонҳое, ки фоклоршиносони тоҷик аз забони мардум навиштаанд, чизҳое тасвир шудаанд, ки кайҳо аз истеъмол баромада, ба таърихи гузашта тааллуқ доранд ва ҷавоби онҳо шарҳу баён металабад.
Яке аз ин чизҳо ҳаллоҷӣ ё чархи ресмонресист.
Ҳаллоҷӣ (ихтирои халқи тоҷик) асбоби дастие буд, ки мардум барои аз пахта (пунба) ҷудо кардани чигит истифода мебурданд. Одамон дар бораи он чистонҳои зебое бофтаанд ва ба ҳусни хоси табиати сарзамини зебои худ ишора кардаанд:
Сари кўҳи белона,
Як сў барф, як сў жола.
Дар айни замон бисёр чистонҳои нав эҷод шудаанд, ки ба ҳодисаҳои имрўза дахл доранд. Дар баъзе чистонҳо аҳамияти ин ҳодисаҳо дар пешрафти ҳаёт таъкид мешавад.
Қатора (поезд) зиндагии мардумро нисбатан осон кард ва инро мардум бо хурсандӣ васф кардаанд:
Аз ин ҷо то Ҳисор,
Метозад қатор - қатор.
*
Ҳазорто буд, ҷондор буд,
Борҳошон як ҳазор буд,
Ҳафто беҷон қатор шуд,
Борҳошон ҳафт ҳазор шуд.
Дар ин қабил чистонҳо одатан санъати инкор ба кор бурда мешавад ва ба воситаи ин санъат бартарии нав ба