Боби 14. Замима

Боби 14. Замима

Ин боб ҳамчун маълумотномаи доимӣ барои барномасоз хизмат мекунад. Дар он ҳамаи 25 калимаи калидии Go, функсияҳои дарунсохт, бастаҳои асосии китобхонаи стандартӣ ва луғати мукаммали сезабонаи истилоҳоти барномасозӣ (Тоҷикӣ — Англисӣ — Русӣ) гирд оварда шудаанд.

Дар ин боб меомӯзем

• Ҳамаи 25 калимаи калидии Go ва вазифаи онҳо.
• Функсияҳои дарунсохт (len, append, make, new, min, max ва ғ.).
• Бастаҳои муҳими китобхонаи стандартӣ, ки дар китоб истифода шудаанд.
• Фармонҳои асосии сатри фармони go.
• Луғати сезабонаи истилоҳот (Тоҷикӣ — Англисӣ — Русӣ).

---

1. Ҳамаи 25 калимаи калидии забони Go

Забони Go ҳамагӣ 25 калимаи калидӣ (keywords) дорад. Ин калимаҳо аз ҷониби созандагони забон маҳфуз нигоҳ дошта шудаанд ва онҳоро ҳамчун номи тағйирёбанда ё функсия истифода бурдан мумкин нест:

---

2. Функсияҳои дарунсохти Go

Ин функсияҳо ҳамеша бе ниёз ба ягон import дастрасанд:

• len(v) — шумораи унсурҳои массив, буриш ё харита, байтҳои сатр ё унсурҳои навбати каналро бармегардонад.
• cap(v) — ғунҷоиши буриш ё канал, ё дарозии массивро бармегардонад.
• make(T, args...) — буриш, харита ё канали навро дар хотира месозад ва омода мекунад.
• append(slice, elems...) — унсурҳоро ба охири буриш илова карда, буриши натиҷавиро бармегардонад.
• copy(dst, src) — унсурҳоро аз як буриш ба буриши дигар нусхабардорӣ мекунад.
• delete(m, key) — ҷуфти додашударо аз харита (map) нест мекунад.
• new(T) — барои қимати навъи T хотира ҷудо карда, нишондиҳандаи *T-ро ба он бармегардонад.
• close(ch) — каналро мепӯшад (пас аз ин ба он навиштан мумкин нест).
• clear(v) — ҳамаи унсурҳои харитаро нест мекунад ё унсурҳои буришро ба қимати сифрӣ мегардонад (Go 1.21+).
• min(x, y, ...) ва max(x, y, ...) — хурдтарин ва калонтарини ададҳо ё сатрҳоро бармегардонанд (Go 1.21+).
• panic(v) — иҷрои муқаррарии горутинаи ҷориро қатъ карда, функсияҳои ба таъхиргузошташударо иҷро мекунад; агар panic боздошта нашавад, барнома қатъ мешавад.
• recover() — ҳангоми даъвати мустақим аз функсияи бо defer ба таъхиргузошташуда метавонад panic-и ҳамон горутинаро боздорад. Иҷро аз сатри рух додани panic идома намеёбад.
• complex, real, imag — кор бо ададҳои комплексӣ; print, println — чопи соддаи ёрирасон (дар барномаҳои оддӣ fmt-ро истифода баред).

---

3. Бастаҳои муҳими китобхонаи стандартӣ

---

4. Фармонҳои муҳими сатри фармони Go

• go version — версияи насбшудаи Go-ро нишон медиҳад (барои ин китоб Go 1.22 ё навтар лозим аст).
• go run main.go — кодро ба файли муваққатӣ компилятсия карда, фавран иҷро мекунад.
• go build — файли мустақили иҷрошаванда (.exe дар Windows ё файли бинарӣ дар Linux/macOS) месозад.
• go fmt ./... — ҳамаи файлҳои лоиҳаро ба таври худкор мувофиқи стандарти gofmt формат мекунад (go fmt бе ./... — танҳо бастаи ҷузвдони ҷорӣ).
• go vet ./... — кодро барои хатогиҳои эҳтимолӣ (масалан, қолаби нодурусти Printf) месанҷад.
• go mod init — модули нави Go-ро дар ҷузвдон эҷод менамояд.
• go get — бастаи берунаро ба модул илова мекунад; go mod tidy — вобастагиҳои нолозимро тоза ва лозимаро илова мекунад.
• go test ./... — санҷишҳои худкори навишташударо иҷро мекунад.
• go doc — ҳуҷҷатҳои расмии баста ё функсияро дар терминал нишон медиҳад (масалан, go doc strings.Split).
• go env — танзимоти муҳити Go-ро (масалан, GOPATH, GOOS) нишон медиҳад.

---

5. Луғати истилоҳоти соҳавӣ (Тоҷикӣ — Англисӣ — Русӣ)

---

Сарчашмаҳои муфид барои омӯзиши бештар

1. Сомонаи расмии забони Go:
2. Омӯзиши интерактивии расмӣ (Go Tour):
3. Мисолҳои амалии сареъ (Go by Example):
4. Майдони таҷриба дар браузер (Go Playground):
5. Китобхонаи стандартии Go ва ҳуҷҷатҳо:

---

Хулоса

Ин замима ҳамаи маълумоти асосиеро, ки дар китоб истифода шудааст, дар як ҷо ҷамъ мекунад: 25 калимаи калидӣ, функсияҳои дарунсохт, бастаҳои муҳими китобхонаи стандартӣ, фармонҳои сатри фармон ва луғати сезабонаи истилоҳот. Онро ҳангоми навиштани барномаҳо ҳамчун маълумотномаи зуд истифода баред.

Бо ҳамин китоб ба охир мерасад, аммо роҳи шумо дар барномасозӣ тоза оғоз мешавад. Сарчашмаҳои дар боло овардашударо истифода баред, масъалаҳои боби 13-ро такмил диҳед ва лоиҳаҳои боби 12-ро ба барномаҳои воқеии худ табдил диҳед. Барори кор!