Ҷаҳони Тоҷикон

муносибатҳои мураккаб бо Салҷукиён ва қарохитоиҳои истилогар қудрат ва иқтидори онҳоро маҳдуд намуд. Салҷуқиён, шогирдони содиқи Сомониён, ки дар Анатолия (шарқи муосири Туркия) чарогоҳҳои мувофиқ пайдо мекарданд, низ дар ниҳоят (пас аз марги султон Санҷар) аз мубориза барои ин мерос берун шуданд. Ба шарофати орзуҳои мутамаркази аввалин Салҷуқиён, ки Хоразмро низ дарбар мегирифтанд, вақте ки султонҳои онҳо ҳудудҳои Хоразмшоҳиён, зердастони худро васеъ карданд, онҳо ҷараёни нави воридшавии захираҳои бузурги инсониро аз Дашти Бузург эҳсос карданд.
Қудрати ҳарбии султонҳои Ғӯр ҳам ба аҳолии баландкӯҳҳои маҳаллӣ суриён ва ҳам ба халҷиҳо аз шарқи Афғонистон (ки дар замони султонҳои аввали Ғазнавӣ ба ин ҷо омаданд) ва, инчунин, ба ҷалби ғуломони ҳарбии турк асос ёфтааст. Дар муқовимати қатъии ин ду нерӯи сиёсии пеш аз муғулон, канораи шимолу ғарбии давлати Сомониён (Хоразмшоҳиён) пирӯзии ниҳоиро ба даст оварданд. Истеҳсоли силоҳ ва олоти ҳарбии худ ба ҳукмронии тӯлонии Ғӯриён мусоидат накард ва захираҳои инсонии ин кишвар барои муборизаи қатъӣ барои мероси бузурги Сомониён нокифоя буд.
Дар баробари ин, бояд таъкид кард, ки иттифоқчиёни ҳарбии Ғӯриён барои паҳн кардани ин суннатҳои Сомониён то ба соҳили халиҷи Бангола кори аълоро анҷом доданд. Ёварони вафодори онҳо, аскарони савораи туркӣ -халҷӣ, ки ба султон Муаззиддин содиқ монда, ба салтанати Деҳлӣ ва Бангола асос гузоштанд ва дар асл, ҳамчун ворисони давлати Ғӯрӣ амал мекарданд.
Стратегияи Сомониён, ки бо анъанаи Ғазнавиён – Ғӯриён мустаҳкам карда шуда буд, аллакай дар сохтори ибтидоии ин султонҳо (Деҳлӣ ва Бангола) бо такя ба мероси бюрократии пешин татбиқ шудан гирифт.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор