«Аз болои асп», яъне муғулҳо бидуни шикастани тарзи ҳаёти бодиянишиниашон маҷбур шуданд, ки барои идоракунии қаламравҳои васеъ бо аҳолии бумӣ ба таҷрибаҳои пешрафтаи он муроҷиат кунанд. Дар Чин, азбаски муғулҳо истилогар буданд, онҳо наметавонистанд, пурра аз хизмати мансабдорони чинӣ истифода баранд, аз ин рӯ, мансабдорони уйғур ва тоҷикро ба таври оммавӣ ҷалб карданд. Маҳмуд Яловоҷ, ки аз ҷониби хони бузург Ӯқтой аз мансабдори калони андоз дар улуси Чағатой ба волии (губернатори) Пекин таъин карда шуда буд, аз он шаҳодат медиҳад, ки онҳо аз хизматҳои мансабдорони мулкии тоҷикон, аллакай дар солҳои аввали ишғоли Варорӯд ва ба империяи муғулон ворид кардани он васеъ истифода менамуданд. Ин таҷриба дар замони ҳукмронии хони тавонои Ҳубилай, ки ба зудӣ ба императории Чин табдил ёфт, васеъ истифода мешуд.
Мукотибаи байни вазири чағатоӣ Қутбиддин Ҳабаш-Амид ва сӯфии машҳур Сайфиддини Бохарзӣ аз он шаҳодат медиҳад, ки аввалин ҷонибдори қудрати дунявӣ ва дувумӣ як қудрати мазҳабӣ буд, ки беш аз сад сол пеш, тавонистааст, хони Қарахонӣ (Аҳмадхон)-ро ба суди динӣ кашад. Дар ифодаи дувум:
«вақте ки қаср минбар шавад, беҳтар аст, ки минбар тамоман набошад», мо мавҷудияти норозигии шадидро байни рӯҳониёни маҳаллӣ нисбат ба таъсиси давлати дунявии бо қудрати аҷнабиён мушоҳида менамоем. Сарфи назар аз он, ки рӯҳониёни мусулмон, ба мисли дигар пешвоёни дин, аз андоз ва пардохтҳо озод карда шуданд, онҳо аз даст рафтани нуфуз ва мақоми худро дар ҳаёти ҷамъиятии аҳолӣ қабул надоштанд.
Боз оид ба ҳолати дигари рақобати шадиди амалдорони дунявӣ ва пайравони сеҳру ҷоду Хондамир маълумот медиҳад.
Олим Абуюсуф Саккокӣ, мутахассиси ситорашиносӣ, тавассути қобилиятҳои фавқулодаи худ, ба яке аз шахсони боэътимоди