Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа
АдабиётТаърихФарҳанг
Аз аввал хондан- Ahunawēd gāh, uštawēd gāh, spandōmēd gāh, wahušahr gāh, wahištoišt gāh,
- Ҳар се: YWM.
БАХШИ 3 - Равшанон, номи умумии ситорагони осмонӣ аст, ки шомили ситорагони ахтарӣ (навоиб), ноахтарӣ ё абохтарон (сайёрот) ва моҳу Хуршед мегардад.
- Талаффузи воқеии номи баъзе манозили қамар дар паҳлавӣ ношинохта аст. Дар мавриди қироат ва мавқеияти онҳо н. к. «Пажӯҳише…»
- Имлои позанди вожа taraha аст, вале дар сафҳаи 30 дастнависи ТД2 (баробари 15 ДН ва 26 ТД1) вожаи паҳлавиро метавон tlyšk, trišaq хонд, ки ба қавли Ҳеннинг номи эронии сурати фалакии Калби асғар аст ва баробари авестоии он tištryaēnī аст. Н. к. «Пажӯҳише…», с. 28.
- Яъне 6. 480. 000 ситора, ки агар дар дувоздаҳ бурҷ ё дувоздаҳ ахтар зарб кунем, теъдоди кулли навоиби осмонӣ ба рақаме ба 77. 760. 000 – ба назари ахтароморони куҳан – мерасад.
- Агар эҳтимоли қариб ба яқини мо дуруст бошад (н. к. ҳамон, с. 34, ёддошти 38) сипоҳбадони осмон ҳамон чаҳор ситораи қадри аввали осмони нимкураи шмолӣ ҳастанд, ки ба тартиби қадр чунинанд: Тиштр баробари шуарои ямонӣ; Садвис баробари Суҳайл, Ҳафтавранг баробари Самоки ромеҳ, Вананд баробари Насри воқеъ. Ситораи Мехгоҳ ҳамон ситораи Қутбӣ ё Ҷаддӣ аст, ки ҳамаи навоиб ба зоҳир ба гирди у мегарданд ва бад-ин рӯй сипоҳбадон сипоҳбад аст. Дар бораи Ҳафтавранг ба унвони як ситораи қадри аввал, н. к. Ҳамон.
- Mādayān razim яъне ҷавҳару ғояти набарди Аҳриман Ҳурмузд, ки иборат аз пирӯзии покӣ бар омехтагиву палидӣ аст.
- Тасҳеҳ шавад hnd' lk Y wyhyck, дафтари муҳосибот (=ангора дар форсӣ) ҳаракати нуҷумӣ. Дар «Пажӯҳише дар асотири Эрон» ин ду вожаро бо андаке тасҳеҳ дар вожаи дуввум, ангора ва зиҷ хондаам, ки он ҳам муҳтамил аст, вале гумон мекунам қироату тарҷумаи ҳозир дурусттар бошад.
БАХШИ 4 - Чаҳор ҳафтаи зартуштӣ иборат аст аз ду бахши ҳафтрӯзаву ду бахши ҳаштрӯза. Он чиро, ки дар ин матн ҳаштум (бори дуввум) мешуморад, дар ҳақиқат рӯзи понздаҳуми моҳ ва он чиро нуҳум меномад, рӯзи бисту савуми моҳ аст.
- Волғуна ба маънои гулгунаву сурх аст. Вол талаффузе миёна аз гул аст; дар портии миёна wār. Волғунаи басранг, муҳтамилан, порчае ё заминаи сурху нақшҳои рангоранг будааст.
- ТД1 надорад; ду дастнависи дигар MNW ба МТ тасҳеҳ шуд. 4. Xašēn, hšyn. 5. Ka ahdar xānag šawēd, ēmagandār xwarg abār nihed. 6. Ҳар се чунин, шояд sltyh, sardīh, сардӣ. 7. Ҳар се: ncynd тасҳеҳ шавад ба ncynynd, nīzīnend аз решаи ба маънои чидан. Вожаи матн ба маънои бар ҳам ниҳанд, рӯи ҳам чинанд аст. Дар форсии миёна ва портии миёнаи монавӣ ин вожа имлои омадааст. Н. к WMMPP.
- Ҳар се: āyēd.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор