Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа
ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хондан- Ҳарду hhcyd, haxzēd, ки дар таркиб бо ба сурати о… haxzēd ба маънои сар задан, расидан ба, мувозиб будан аст. Н. К. портӣ: haxs вожаро метавон hazed низ хонд, ки ба маънои гардондан аст ва маъное дар ҷумла надорад.
- Ҳар ду: s k` h Анклесариа маънои онро reveratin медонад. 25. Зинафзор, яъне силоҳ. 26. Шояд: humexm, Авесто: hu. nivixta. 27. “Дуруҷ ба равзанҳо”, яъне деве, ики дар ҳар як аз 360 дараҷаи (-равзан)-и ҳаракати яксолаи хуршедӣ вуҷуд дорад. Тавзеҳ он ки дар вопасин 5 дараҷаи сол дев вуҷуд надорад.
- “Арвандасп”, яъне дорои аспи тезрав. Ишора ба ҳаракати тунди Хуршед дар осмон аст.
- Тай шудани замони 9-ҳазорсолаи Зарвони дирангхудой бо гузашти рӯзҳо таъин мешавад, бинобар ин гузашти замон ва фаро расидани поёни ҷаҳон вобаста ба ҳаракати Хуршед аст.
- Pas. «Пас баромад», яъне дер баромадан, дер тулӯъ кардан. 31. šēj, табоҳӣ, фасод. 32. Kaygān, фармонравоёни мухолифи Зартушт. 33. TD1 nywkš TD2 ygwtš; дуруст: niyoxs nygwhs. 34. Gurdīh, зиреҳ; аз решаи var-, пӯшондан. Форсӣ: гурдин, ҷомае пашмин монанди капанак, ки фақирону дарвешон пӯшанд (ФМ). Курди (гурдӣ?)нимтанае, ки рӯи қабо мепӯшиданд (ФМ).
- TD1: m’yknd; TD2: m’knd; дуруст: y’knd.
- Матн: Kamāg-wēn; вале дар асли авестоӣ: vohu dōiØra- ба маънои фарохбин аст. Муҳтамил аст, ки вожаи паҳлавӣ иштибоҳе барои hamāg-wēn, нозир бар ҳама чиз бошад.
- Ҳар ду: gwk
nyt. Зоҳиран: gwklyt, gugārēd. 38. Яъне ба ёрии ӯ зиндагӣ кунанд. 39. Ēwār, ғуруб. 40. Uš-bām, бомдоди равшан ва эзиди он. 41. Тасҳеҳ шавад: harw gyānwar-ē xwarrah ī xwēš aw-iš abespārēd. 42. Whlsn’, waxrišn. 43 . Ҳар ду:by. Кироати машкук. 44 . Ҳар ду hl. Дар фасли «Дар бораи чигунагии оташ», ёддошти 7, низ ин вожа баҳс шудааст. Кироати он номушаххас аст. 45 . Авесто: gaokərəna-, паҳлавӣ: gokarn, номи дарахте асотирист. Онро Ҳауми сапед ҳам хонанд. 46 . Osomandan маънои «мирандагон» дорад, вале дар ҷумла ҷонишини «мавҷудоти ҳайа» гардидааст. Дар банди баъд: дониш дар ТД2, язиш дар ТД1 омадааст. 47 . ТД1: be-nihād-snen, фурӯниҳода шамшер; ТД2: be-nihēd snēh фурӯниҳода ошӯб. Ҳарду сохти мафъулӣ доранд, ба маънои фоилӣ. Вожаи мураккаби қаблӣ: abgang-āyōzišn. 48 . Баъд аз ислоҳ: xēšmīh, dēwīh ud ganāgīh. 49 . Готаи авестоиро бо Гоҳон, ки талаффузи миён аст, яке мешуморад. 50 . Ahlavān, mēnōg ī yazišn, xwarrah pāk dārēd. Имлои рак дар ТД1: kydва дар ТД2: nkydомадааст. Дуруст: DKY. 51 . Вожаи Авестоиро abēzad stēyišn маъно кардааст, ки ба эҳтимол ғалат аст. Ин вожа муҳтамилан бо решаи vaēd ба маънои донистан марбут аст. 52 . Насабу дудмон. 53 . Ҳар ду: YTYBWN-d. 54. ТД1: ZK-c; ТД2: ZK-cy. 55. ТД1:ywptks; ТД2: ''wptkyh. Қироат ва имло номушаххас. Шояд `wptgyh, awiftagīh, нофирефтагӣ ҳамҷинсбозӣ накардан.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор