Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа
ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хондан- Sarwaq. Н. к. MJM, p. 53-4.
- «Ваҳандугар» муҳтамилан ғалат барои «андарунӣ» аст, ки дар сафҳаи қабл омад.
БАХШИ 15 - Ҳар се: hnd
ccšn; зоҳиран handāzišn hnd`čšn' аз решаи tak, ба маънои ҳуҷум, тозиш. - Ҳар се: hamā(g)-abrog, hm
plwk. 3. Ҳар се: HT ZK lwbn ‘L hmk…Шояд: …sZK lwbn``Lm`l. 4. Паҳлавӣ: carbīh оромиш. БАХШИ 16 - Ҳар се вожаи hāmīn ба маънои тобистонро изофа дорад. 2. Нависанда dašt i sūlīg mānišn-ро, ки баробари gava – дар матни «Вандидод»-и Авесто аст ва ҳамон сарзамини Суғд мебошад, бо Байнаннаҳрайни Осур ба иштибоҳ гирифта ва маркази онро низ Бағдод донистааст, Н. К. Бахши 9 ҳамин китоб «Худоён офарида» дар дунболи ҷумла маънои Бағдод аст, зеро яъне Худо ва дод ба маънои офарида аст.
3 . Dušmarz, ҳамҷинсбоз. 4 . Ašmōy мулҳид. 5 . Sūrag, сӯрох. 6 . Nisāy, шаҳрҳои бисёре дар асри бостон Нисо хонда мешуданд. Дар инҷо мусарраҳ аст, ки ин Нисо миёни Марву Балх будааст.
7 . Ҳирот. 8 . Чунин ТД1, ДН ва ТД2: шеван ва ба чанг мӯй кандан. 9 . Чакома маънои суруд низ дорад, Ин суннати дерин будааст, ки дар азодорӣ суруду соз ба кор гиранд. Ибни Батута низ дар навоҳии Бахтиёрӣ чунин маросиме дидааст.
10 . Wis Ба маънои русто ва деҳкада. Дар ин ҷо зоҳиран, маънои хона дорад. Хонаҳил, яъне раҳокунандаи хона.
11 . Зоҳиран, нуҳ шаб, аз шаби даргузашти фарде аз хона, бақия аз пухту пазу ҳар коре дар хона худдорӣ мекарданд. Ҳанӯз низ марсум аст, ки барои бозмондагони мурда, то чанд рӯз дигарон ғизо таҳия мекунанд. Натарошидани риш дар назди мардон низ бозмондаи ин худдорӣ аз кор аст. Аммо мардуми Ҳирот хонаро низ раҳо мекарданд ва то нуҳ шаб бознамегаштаанд. Зимнан адади нуҳ низ ҷолиби тавваҷҷуҳ аст. Шояд бо ҳаракати моҳ мартуб бошад. - Ҳар се: mysn
; чанд сатр, баъд: myhndykn; Авесто: urvā – 13. Пурулуфа. 14. Wattar āwahanīh, SLY-tlwhnyh бадтарин борусозӣ дар гирди шаҳр, āwahan шаҳрбанд, бору диж. - Pad ēw-kardagīh. 16 Ҳар се: ''m
l, муҳтамилан a-mar,ml бешумор. 17. ТД1: ''ml; ДН ва ТД2: hml; муҳтамилан hmw`l. 18. Anābuhragān, Авесто: anāpərəѲa-, болотарин ҳадди гуноҳи ғайриқобили бахшоиш. - Мардвефтагӣ, яъне ҳамҷинсбозӣ. 20. Лавота. 21. Arman. Авесто: haraxvaiti, Рахаҷ.
- Ҷодугарӣ, сеҳр, илми аҳкоми нуҷум. 23. Kēd, ҷодугар, раммол. 24. Анкабут. Форсӣ: тананд. 25. Ҳар се w`hl, аммо дар Авесто: čахrа. Имлои «Бундаҳишн» зоҳиран ғаллат аст. Дар «Вандидод»-и паҳлавӣ низ čaxr омадааст.
- Авесто: Varəna čaθru. gaoša – 27. Daštān, одати моҳиёнаи занон. 28. ТД1:
lwnd, ДН ва ТД2:lny. Авесто: upa aoδaēšu ranghaya-, «Вандидод»-и паҳлавӣ hrōm oda ī arangestān.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор