Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа
ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хонданБАХШИ 19
- Ҳар се: n
hwn/wydn'. Бинобар он чи дар поёни банд меояд, тасҳеҳ шуд. - ТД1: hwt
k dwšmyh; ДН ва ТД2: hwtsn dmyh. Шояд: hwtswšmyh, xwad-asawišnīh ба маънои носудоварӣ (барои) хеш аст. - Авесто: tišram xšafnam. 4. Rūn, rūdan; форсӣ: уруд, уруд кардан. Ба маънои парканда, пар кандан.
- ТД1: hnglynyt d
m; ДН ва ТД2: hnglynyny dm ба ҷои hngltynytdm. 6. Gētō. xrīd, ташрифотест мазҳабӣ, ки пеш аз марги зартуштиён анҷом меёбад, то растагор гарданд. - Ahlaw-dād, садақа. Дар сатри қабл ба ҷои вожаи тан дар ТД1 карефа омадааст.
- Яьне: агар шумо, бозмондагони ӯ, барои даргузаштаи худ Ҳурмузд яштеро ба оин қироат кунед, мумкин аст чун ҷомае, бараҳнагии ӯро бипӯшонад.
- Zot, мубаде, ки дар ин ташрифот мақоми нахустро дорад. 10. Rāspīg, мубаде, ки дар ин ташрифот мақоми дувумро дорад. 11. Ēbyānghān, камарбанди муқаддаси зартуштӣ ва низ Қаҳкашон ба истилоҳи зартуштӣ.
- ТД1:
lm; ДН ва ТД2:ml. Қироат равшан нест, вале маъно муҳтамилан дуруст аст. - An-abesar БАХШИ 20
- Он чӣ ин бахш – барои суҳулати қироат – писар тарҷума шуд, дар матн ба сурати касраи изофа ё касраи банут омадааст, монанди Ҳушанги Фарвог.
- Merāg марди зандор, марди ҷавон. 3. Ziyānag, зани шавҳардор, зани ҷавон. 4. Wiyābānig. 5. Боз ҳам фарра ба маънои мубҳам.
- Ҳар се: wn
plwkgw Анклесариа онро vapro-gav мехонанд, ки барфгов бошад. Қироат қатъӣ нест. - Аз Фаридун то Вивангаҳон 12 насл аст. 8. Āwādagān, ахлоф, фарзанд. Дар матн, яъне писар. 9. Wispān friya, ҳамон аст, ки дар «Шоҳнома» Фарангис хонда шудааст.
- Kōftār, фирорӣ дар куҳ. ТД1: griftār, гирифтор. 11. ТД1: hēc, қаҳтӣ, тангӣ. 12. Kēwūd, сандуқ, дар сатри баъд kabadag/kabārag ба маънои маҳфиза аст.
- Bōzīd, исми мафъул аз ситоки музореъ, аз масдари ҷаълӣ bozidan ба ҷои boxtan.
- Abrang. 15. ТД2 ва ДН чандин сатри изофӣ доранд. 16. Чунин ТД1; ДН ва ТД2: s
ynl изофӣ аст. 17. Силоҳдорӣ. 18. Stabr-sanwarīh. Ситабр ба маънои азим аст. 19. Paydāgīh, ашрофият, таъин. 20. Niyāg mārišnih ud dar-mānišnīh, ndk-mlšnyh W dl-m-nšnyh. Баршумурдани ниёгон аз Каюмарс то фарди мавриди назар аз суннатҳои ҷавомеи Зартуштист, ба вижа ба ҳангоми марги наздикон. Ин баршуморӣ дар маросими ёдбуди ӯ зарурӣ аст. - Šph`n, šab-xān, хонаи (муваққатӣ) шабона (?). Шабхон кардан шояд ба маънои таҳия ва омода кардани ҷову макони шабонаи шоҳ дар тайи сафар бошад.
- Uzwārag. 23. Ҳар се, p`lšytwt, шояд баробари Авесто: pairištura. 24. Stūrīh, сарпарастӣ.
БАХШИ 21 - Xwadāy-nāmag, «Шоҳнома». Маълум мешавад, ки дар «Худойнома» зикри насаби мубадон ҳам рафта будааст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор