Хусусиятҳои ғоявию бадеии ашъори лирикии Ҳақназар Ғоиб

Диссертатсия барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ (Донишгоҳи давлатии Кӯлоб, 2021): ҳаёт ва фаъолияти эҷодии Шоири халқии Тоҷикистон Ҳақназар Ғоиб, мавзӯъ ва мундариҷаи ғоявию бадеии ашъор, ҳунари нигорандагӣ, жанрҳо ва қофия.
Агенти Зеҳнӣ · 15 ноябри 2026 · 114 саҳифа
Инкишофи ҷараёни адабиёти муосир ба мо имконият медиҳад, ки дар бораи марҳилаи тозаи идроки воқеият сухан ронем. Дар беҳтарин асарҳои имрӯза умдатарини хусусияти адабиёти гуногун миллӣ: афзудани шавқу рағбат дар муайян кардани мавқеи шахс дар ҷамъият, амиқ дарк кардани инсон, кӯшиши нишон додани фардияти шахс, таҳлилу таҳқиқи мӯшикофонаи рӯҳи инсон, барҷаста ва ҳамаҷониба дар эҷодиёти Ҳақназар Ғоиб инъикос мешаванд. Ин ҷиҳатҳо дар замони мо сурати тозае мегиранд. Чунин зуҳуроти дастаҷамъӣ, муносибати фавқулодда, таъсири шавқмандонаи байни адабиёту санъати миллатҳои ҷудогона ва тараққии илму техника, кашфиёти навини илмҳои табиатшиносӣ, ки бояд ба тасвири воқеияти мутаҳаррики замон таъсиргузоранд, дар эҷодиёти шоири мо, махсусан дар қисме аз навиштаҳои ӯ: «Фарзандони Офтоб», шеърҳои «Сиалковский», «Кашфиёт», «Мурғи тӯфон», ашъори ба А.М.Горкий бахшидашуда, «Замин», «Нидои аср», «Ташнагӣ», «Сӯхтор», «Ю.Гагарин», «Тулӯъ», «Суруди меҳр», «Ватан», «Парвоз», «Сангҳои офтобӣ» дида мешаванд. Шоири машҳури Эрон Нимо Юшиҷ навиштааст, ки ҳунарманд мусаллам аст, ки зиндагӣ кунад. Маънои зиндагӣ тағйирот аст ва ҳунар зиндагист ва ин аст, ки ба тағйирот ҳампо мебошад [117, 44].
Дар лирикаи гуногунранги муосир, роҳу равиши реалистии инсон бо рамзу маҷоз, амиқ рафтан ба муносибатҳои шахсӣ, хулосаҳои фалсафӣ, тасвири ҳаёти фарохнои воқеият ва инсон дар вусъати олам бештар падидор мегардад.
Ба сиёсат дахолат намудани шоир бесабаб нест, зеро ӯ дар шароити тезу тунди замон, ҷангу ҷидолҳои хунин хомӯш истода наметавонист. Барои пойдории сулҳу осоиштагӣ дар рӯйи замин мубориза мебурд. Дар маҷмӯаи «Фарзандони Офтоб» бисту ҳафт шеъри ҷанбаи фалсафӣ, ирфонӣ, хирадгароӣ вуҷуд дошта, фоҷиаи инсони асри бистро пеши назар меорад. Қаҳрамони лирикӣ худро мутасаддии насли имрӯза дониста гуфтааст:
Зи гардун санг, санги оташин омад,
Ки бо хашме Худо бишкаста болашро.
Ҳаво додаст баҳри ибрати фарзанди инсонӣ,
Ки то ғофил набошад одамӣ аз хашми яздонӣ [8, 82].
Қаҳрамони лирикӣ дар ин мисраъҳо инсони комиле мебошад, ки дар байни орзую амали ӯ, ҳозира ва ояндааш ягонагӣ ва гармонияи комил ҷой гирифтааст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор