Афсонаҳои даврони қадим

Китоб маҷмӯаи афсонаҳои қадими халқҳои гуногунро фаро гирифтааст, ки барои хонандагон пешбинӣ шудаанд. Дар он ривоятҳову достонҳои афсонавӣ бо сужаҳои ҷолиб нақл карда мешаванд.
Агенти Зеҳнӣ · 23 сентябри 2026 · 200 саҳифа
Хон-Кулуг аз ҷояш ҷаҳида хеста ба тағорае, ки онро навад одам базӯр мебардошт, об рехта шустушӯ кард, хобашро парронд ва ба теппаи баланде баромада атрофро аз назар гузаронд. На ягон чизе дида мешуд, на ягон овозе шунида.
— На овозе ба гӯш мерасад, на чизе дида мешавад! Эҳтимол, шумо аспи ман Хон-Шилгиро гирифта рафта бошеду акнун маро масхара кунед!
Ӯ камони сиёҳ ва тирҳои сафедашро гирифта, ба қаторкӯҳи шашкулладор ба шикор меравад. Ногоҳ дар домани кӯҳ як паҳлавони бузургеро мебинад, ки мунтазири ӯ нишастааст. Чомаи сафедаш аз нурҳои офтоб медурахшад. Дар назди ӯ як аспи тануманди сафед мечарид.
— Аз куҷо пайдо шудӣ, ту суғури кал? — дод зад Хон-Кулуг. — Ту чанги заминӣ ё мағори об? Ту монеаи савориву садди пиёда! Бигӯ, ҳар чизе ки гуфтан мехоҳӣ.
— Ман Алдай-Мергани тавоноям. Аспи маро Оқ-Сариқ мегӯянд. Ман омадам, ки авул ва тамоми чорвои Хон-Кулугро бубарам. Ман мебинам, ки ту паҳлавони паҳлавонҳо Хон-Кулуг мебошӣ. Бигӯ, ки чӣ мехоҳӣ, мушти базарбу тафсон, ё яроқи сарде, ки оҳангарон сохтаанд?
— Ман барои ту мушти базарбу тафсон ҳам дорам, яроқи сард ҳам, ки устоҳои оҳангар сохтаанд, — ҷавоб дод паҳлавон. — Ман бародаре надорам, ки пеш аз ман зоида шуда бошад ва ба ҳимояи ман ба майдон дарояд. Ва бародаре надорам, ки баъди ман ба дунё омада бошад ва маро муҳофизат кунад. Танҳо аспам Хон-Шилгӣ ёру ёвари ман аст.
— Ман ҳам ғайр аз аспам Оқ-Сариқ ёру ёваре надорам. Яроқеро, ки устоҳо сохтаанд, як сӯ мемонем. Он қувваеро меозмоем, ки падару модарҳоямон ба мо бахшидаанд!
Инро гуфта кишанги оҳанинро аз пои аспаш Оқ-Сариқ кушод. Хон-Кулуг ҳам аспаш Хон-Шилгиро ба ҷанг тайёр кард.
Паҳлавонон дар ду соҳили дарё аз ҷой хеста мисли ду барзагови ҷангара хашмгинона ба ҳамдигар нигариста, қад-қади дарё ба поён тохтанд, то ки ҷуссаи паҳлавононаи худро машқ диҳанд. Баъд ҳар кадом як кӯҳеро бардошт. Онҳо намехостанд,

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё