Зеҳн
Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.

Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа

КӯдаконМаърифатНаврасон
Аз аввал хондан

АККАДИЁН
ВА ХЕТИҲО

Акадиён муҳоҷирони соминажоде буданд, ки тақрибан 4350 сол қабл аз ин аз қисмати ғарбии нимҷазираи Арабистон омада, дар Байнаннаҳрайн сокин шуданд. Онҳо соли 2340 то милод бо роҳбарии Саргон шумериёнро шикаст дода, давлати Аккадиёнро бунёд ниҳоданд. Пойтахти ин давлат шаҳри Аккад ва шоҳи машҳураш Саргони Қадим буд, ки аввалин империяи паҳноварро дар Байнаннаҳрайн таъсис додааст.

Кулоҳи ҷангии
мисриён.

Ниқоби Саргони Қадим дар
Осорхонаи шаҳри Бағдод.

Шаҳри Ур — яке аз марказҳои бузурги фарҳангии Шумер ва Аккад.

САРГОНИ ҚАДИМ БАРОИ РУШДИ АККАД
ЧӢ ХИЗМАТ КАРД?

Саргони Қадим шоҳи сулолавӣ набуд, вале баъди ба сари қудрат омаданаш 55 сол ҳукмронӣ кард. Як силсила арзиш ва унсурҳои фарҳангӣ, аз ҷумла хат, эътиқодоти мазҳабӣ, илмҳои замонавӣ, сабқҳои адабӣ ва ғайраро аз шумериён касб карда, тамаддуни нисбатан пешрафта ва давлати неруманде сохт. Аз ин рӯ, ӯро нахустин фотеҳи бузурги таърих меноманд.
Ҳетиҳо давлати қудратманди худро соли 1700 то милод таъсис дода, аксари минтақаҳои Осиёи Хурд ва Осиёи Ҷанубу Ғарбиро тасхир намуданд. Соли 1600 то милод Бобилро низ тобеи худ карданд. Шоҳи хетиён Суппилулиуми I ҳудуди давлати худро аз баҳри Мурда (Эгей) то марзҳои Арманистон тавсеа дода, дар асри XIV то милод тамаддуни Ҳети бузургро падид овард.

пешина
аз 395
навбатӣ