Абуҷаҳл, чун яке аз асбоби Оятҳо дар Сураи “Алақ” маҳсуб шудааст, “... кона ъала-л-ҳудо. Ав амара би-т-тақво”, яъне, ба ҷои ҳидоят ёфтан ва ё ҳидоят намудани дигарон нақш бозад ва ё ба тақво, яъне, ба парҳез амр кунад, баръакс дар анҷуманҳои Паёмбари акрам (с.а.в.) ситезаҷӯӣ мекард ва “... йанҳо. Ъабдан изо салло... каззаба ва тавалло...”, яъне, бандагонро аз намозхонӣ манъ мекард, суханони Паёмбарро (с.а.в.) дурӯғ эълом мекард ва рӯяшро туршкунон, ба ҷангу ҷидол мепардохт. Охири кори вай, пас, чӣ шуд?

Магар олам, имрӯз, аз чунин “абуҷаҳл”-он фориғ аст? На. Инчунин ашхос, ки марзи мавҷудияти мағруронаи худро танҳо дар бастаи ин олам дидаанд, хеле зиёданд. Ин тоифа мардум бӯйи махсуси ғализ аз кибр мекунанд, ки чашмони адолат ва зарофати сариақлии худро кайҳо боз ҳиҷоб пӯшонидаанд.

Бидуни як далели хосса, ҳамвор, вақте ки шахс бо далел сухан мекунад, ҳамоно “... каззаба ва тавалло”, яъне, дурӯғ меҳисобанду рӯйҳои бе ин ҳам турши худро турштар мекунанд, яъне, чун дар ҳадис дуруст қиёс шуда, аз “буғз” ба “абғаз”, яъне, аз бад ба бадтарин мегардонанд.

Ҷангҷӯӣ, дӯстам, оқибати хуб надорад; ҳар марди ҷангҷӯи зӯрро, марди аз вай ҳам зӯртар интизор аст. Инро бояд хуб дарк кард.

……….

68. Оид ба масоили адлу инсоф ва доварӣ.

Аз шаҳони одил номи он шариф,
Ҳеҷ магардад аз ақлҳо мунзаҳиф.
Т-он даме, ки зинда бошад як саре,
Зинда бошад номи вай чун ахтаре.
Ахтари тобанда буд дар ҳафт само,
Номи ӯ дар ибрӣ маъруф чу “Шламо”
Ибни Довуд, пас, Сулаймон, чун нишон
Мисли ахтар ном гирифт дар осмон.
Дарёб, пас, қиссашро аз китоб,
Дарс бигир аз хислати он маҳтоб.
Гарчи шоҳ буд, бар раъият посбон,
Гарчи инс буд, бо ҳайвон ҳамзабон.
З-ин сабаб, ғайру-л-лисонаш хонданд,
Деву ҷинҳо зери амраш монданд.
Ҳокими мулки бузург боадл буд,
З-ин лиҳоз, то ин замон дар нақл шуд.
Ҳар ки ройи ҳукм кунад бояд аз ӯ
Камтаре мухбир шавад, ай адлҷӯ.
Мисли ин ки аз Сино доранд хабар,
Он табиби ҳолу ҷарроҳ бо табар.
Адлу инсоф чун шиори ӯ гашт, Бод бурд он номи нек то шаҳру дашт.