Оби рӯят мисли ашк аз ду рухат,
Шораду бо ранги хок махлут шавад.
Ранги зард бар ҷои сурх ояд ба пеш,
Пас, сапеду каб-кабуд аз заҳри неш.
Тарбузаш ғалтад яқин аз он бағал,
Чу равад қувва шавад ҳолаш касал.
Рӯ ба рӯ монад бо шармандагӣ,
Мурда бошад беҳтар аз ин бандагӣ.
...

Абуҳурайра (р.а.) ривоят мекунад, ки рӯзе яке аз асҳоби Паёмбари акрам (с.а.в.),
ба ном Сулаймон бин Довуд дар назди рафиқонаш чунин савганд мехӯрад: “Ба
номи Худо, ки имшаб бо ҳама ҳамсаронам наздикӣ менамоям, то ки ҳар
яки онҳо соҳиби писар гардад, ки дар роҳи Худованд ҷиҳод намояд!”

Фариштае инро мешунавад ва ба ӯ мегӯяд: “Иншо Оллоҳ!”, яъне, “Худо хоҳад!” бигӯ, вале Сулаймон инро фаромӯш мекунад. Дар натиҷа аз он теъдоди бешумори ҳамсаронаш (менависанд, ки вай ҳафтод зан доштааст), танҳо яке писар мезояд, ки номаш Насаф будааст.

Паёмбар (с.а.в.) аз ин ҳол бохабар мешавад ва мефармояд: “... ва лав қола “Иншо
Оллоҳу”, лам йаҳнас ва кона даракан лаҳу фӣ ҳоҷатиҳӣ”, яъне, “... агар ӯ
“Худо хоҳад!” мегуфт, савгандаш намешикаст ва хостааш бароварда мешуд”.

Албатта, дӯстам, ин мазмуни онро надорад, ки бо гуфтани “Иншо Оллоҳ!” ҳама кор бароварда мегардад, вале гуфтани ин калимоти истисно дар вақти хӯрдани қасам, мустаҳаб аст, яъне амали ҷоиз ва неку савоб, ки эҳтимолияти иҷроиши кори некро меафзояд.

Ва дарс ин аст, дӯстам, ки дар ҳама кору қавли нек Худовандро бояд ваколат дод, чунки баъзе аз корҳо, ба мисли зодани ин ва ё он ҷинс, аз дасти мо намеояд.
Яъне, “Худо хоҳад!” гуфтан, ин таваккул кардан ба Худованд аст, ки метавонад он эҳтимолиятро афзояд ва ба ҳадаф зудтару беҳтар бирасонад.

……….

70. Оид ба масоили рост гуфтан.

Гарчи бошад талх, ҳақиқат шаккар аст,
Мисли милҳ ё талхгиёҳ бас бодбар аст.
Милҳ барад боди ғализро аз варам,
Талхгиёҳ кам мекунад бод аз шикам.
Шаккар резонад дандон в-инчунин,
Мебарад боло фишорро дар ҷанин.
Шаккар хуб аст, лек камаш, - гӯянд чу беҳ, Зеҳни худро беҳтараш дар кам неҳ.