ОРИФНОМА

Дар китоби нави Мақсуд Ориф “Орифнома” масъалаҳои мубрами ахлоқии ҷомеаи имрӯз бо такя ба фармудаҳои Қуръони карим ва Ҳадисҳои Паёмбари акрам Муҳаммад (с.а.в) дар шакли назму наср шарҳу тавзеҳ шудаанд, ки барои дарки воқеии талаботи дини мубини ислом ва дур будан аз ҳар гуна хурофоту таассубот дорои аҳаммият мебошад. Китоб дар ду ҷилд омода шудааст. Инак, ҷилди якумро пазиро бошед.
Агенти Зеҳнӣ · 28 сентябри 2026 · 175 саҳифа
- Оид ба масоили додани туҳфа, мафҳуми хайр ва хайрот ва воҷиботи садақа (ва садақот).
Гар бирафт хишт каҷ дар девор, ҳин,
Кунҷ лағжад бо тадриҷ аз замин.
Гар ба сифру нукта аз даҳ фарқ кунад,
Пас, зи даҳ хишт панҷ сани он тарк кунад.
Оқибат, дар хишти сивум майли рӯй,
Бар замин девор кунад, ай кунҷҷӯй.
Аз фишори хишти сиввум ҷазби хок,
Ҷумла девор мекунад бе ҳазлу бок.
Инчунин дар фаҳмиши ҳар ҳарфи зайл,
Мебояд з-аввали кор кард майл.
Варна, каҷ ояд дар ақлҳо вожаҳо,
Маҳсуле н-ояд ба даст аз ҳарфҳо.
Хом бимонад нони фаҳмиш дар танӯр,
Кӯр бимонад чашми дил дар умқи гӯр.
Фарқ бояд ҷуст дар имло чу ҳарф,
Чанд садо дорад гарчанд як тарф.
“Шир”-у “шер” чу дар набишт якранганд,
Он яке лаззат бахшад в-он, - газанд.
Аз гулӯ гар як садо ояд бурун,
Ҷумла яксон мешавад андар сухун.
Фарқи дувум ояд аз ҳарфи навишт,
Маънӣ дигар мешавад аз он кишт.
“Ҳин”-у “ҳин” бо ду ҳарф ояд ба мо,
Ҳарфро аз ҳарф кун фарқ, ай фато.
Ҳалқагӣ “ҳ”- “вақт”-у “ҳангом” аст, бин,
Ҳутӣ “ҳ”, пас, “Эҳтиёт бош!” аст, яқин.
Фарқи дигар дар радиф гардад зуҳур,
Мисли “занб”-у “сайиъот”-у ё “фуҷур”
Гарчи дар маънӣ биояд чун “гуноҳ”
Дар амал ояд тафовут иштибоҳ.
Бо чунин ҷаҳд, мо кунун хоҳем сухан
Карда бошем назди ин як анҷуман.
То ки маъниҳо шаванд мафҳуми ақл,
Аз ҳадису Ояте орем нақл.
...
Дар ривоят омадааст, ки Расули акрам, Паёмбари арҷманди мо, Муҳаммад (с.а.в.) чунин фармудааст: “... изо анфақа-р-раҷулу ъало аҳлиҳӣ йаҳтасибуҳо фаҳува лаҳу садақатун”, яъне, “... агар шахсе ба нияти аҷру подош бар аҳлу хонаводаи худ инфоқ кунад, нафақаи ӯ садақа маҳсуб мешавад”.
Пас, нафақа аз садақа чӣ фарқ дорад? Оид ба ину он, поён сухан гуфтанием.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё