Зеҳн
АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа

Иқтисодиёт
Аз аввал хондан

Пеш аз ҳама, ин норасоии сармоя ва дониш аст. Ба ғайр аз кишварҳои содиркунандаи сӯзишворӣ ва иқтисодиётҳои ба содирот нигаронидашуда (асосан Чин ва кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ), дигар кишварҳои рӯ ба инкишоф одатан сатҳи пасти пасандози умумӣ доранд, ки меъёри умумии ҷамъоварии онҳоро коҳиш медиҳад (таносуби сармоягузорӣ ба сармояи воқеӣ ба ММД), дар ҳоле ки барои саноатикунонӣ, тавре ки таърихи иқтисодӣ нишон медиҳад, меъёри мазкур бояд баланд бошад (дар Чин он аз 45 % зиёд аст). Дар бораи норасоии дониш сатҳи пасти маълумоти аҳолии аксари кишварҳои рӯ ба инкишоф шаҳодат медиҳад, ки ба роҳ мондани истеҳсоли маҳсулоти муосир дар онҳо монеъ мешавад.
Чаро ақибмонии ниҳодҳои иқтисодӣ ба сатҳи пасти ҷамъоварии сармоя ва сатҳи пасти таҳсилот оварда мерасонад? Дар мавриди сармоя, афзоиши он дар он ҷое, ки моликияти хусусӣ бартарӣ дорад, беҳтар аст — соҳибони он нисбат ба давлат, заминдорон ё ҷомеа сармояи худро беҳтар истифода мебаранд ва ҷамъ мекунанд. Дар робита ба таҳсилот, метавон гуфт, ки мустақилияти агентҳои иқтисодӣ аз истеҳсолкунандагон дониши баландро талаб мекунад. Чӣ гуна истеҳсолкунандагон дар шароити соҳибихтиёрии истеъмолкунандагон бо рақибони дигар барои харидор фаъолона рақобат мекунанд, чӣ гуна дар шароити озодии соҳибкорӣ бомуваффақият истеҳсоли навро ба роҳ мемонанд?
Оқибатҳои дигари ақибмонии иқтисодӣ рақобатпазирии пасти байналмилалии аксарияти маҳсулоти дар кишварҳои ақибмонда истеҳсолшуда, камбизоатии оммавии аҳолии онҳо, таваллуди баланд дар якҷоягӣ бо фавти баланд, ҳифзи пасти иҷтимоӣ - набудани нафақа, таҳсилот ва тибби дастрас мебошанд.

пешина
аз 142
навбатӣ