Таҷрибаи таърих дар Африқо (ягона кишвари мустақил дар он ҷо Эфиопия боқӣ монд) ва Амрикои Лотинӣ (пеш аз ҳама дар он ҷо истиқлолиятро Гаити ба даст овард) нишон дод, ки набудани мустамликадорӣ ё озодшавии бармаҳал аз он рушди иқтисодии ин кишварҳоро боздошт. Ҳамчунин, дар Осиё на танҳо Непал ва Бутан, ки ҳоло ҳам қафо мондаанд, балки Ҷопон, Таиланд ва Туркия низ мустақил буданд, метавонанд зидди мутлақияти чунин хулоса шаҳодат диҳад.
Соҳаи иқтисодӣ (ва ниҳодҳои он) бо соҳаҳои сиёсӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва психологӣ (ва ниҳодҳояш) бо ҳам алоқаманданд ва ба ҳамдигар таъсир мерасонанд. Дар натиҷа, ислоҳоти ниҳодҳои иқтисодӣ, агар он бо пешрафти дигар ниҳодҳо мувофиқа набошад, ба натиҷаҳои интизорӣ оварда намерасонад. Илова бар ин, робитаи қавии ҳамаи ниҳодҳои ҷамъиятӣ инерсияи онҳоро ба вуҷуд меорад, ҳатто дар кишварҳое, ки қафомонии иқтисодии худро (Ҷопон ва кишварҳои нави саноатии Осиё) ба зудӣ паси сар карданд, даҳсолаҳо тӯл кашид. Аз ин рӯ, сабаби маъмулии нигоҳ доштани қафомонии иқтисодӣ дар заминаи кӯшиши бартараф кардани он - нотавонии дар якҷоягӣ гузаронидани ислоҳоти иқтисодӣ бо ислоҳоти сиёсӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва равонӣ мебошад.
Оқибатҳои ақибмонии иқтисодӣ Нишондиҳандаҳои сатҳи рушди иқтисодӣ рушд ё ақибмонии кишварро нишон медиҳанд. Назарияи институтсионалӣ сабабҳои амиқи онҳоро шарҳ медиҳад.
Аммо агентҳои иқтисодӣ ҳангоми иҷрои фаъолияти худ дар кишварҳои ақибмонда бо кадом оқибатҳои ақибмондагӣ рӯ ба рӯ мешаванд?