Зеҳн
АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа

Иқтисодиёт
Аз аввал хондан

Масъалаи тағйирёбии иқлими ҷаҳонӣ, яъне гармшавии глобалӣ низ боиси нигаронии зиёд мебошад.
Хатари зиёдро суръати гармшавии глобалӣ дорад.
Суръати гармшавӣ ба биосфера имкон намедиҳад, ки ба раванди баландшавии ҳарорат пурра мутобиқ шавад, ки ин ба гуногунии он таъсири назаррас мерасонад. Соли 1896 физики швед С. А. Аррениус фарзияеро пешниҳод кард, ки таъсири гармхонавӣ— имконияти гармшавии глобалӣ аз сабаби баланд шудани сатҳи консентратсияи газҳои гармхонавӣ дар атмосфера дар натиҷаи партовҳои диоксиди карбон ҳангоми сӯхтани сӯзишвории органикӣ оқибати ҷиддӣ дорад.
Натиҷаҳои мушоҳидаҳои метеорологӣ дар тӯли тақрибан якуним аср нишон медиҳанд, ки гармшавии глобалӣ бо афзоиши ҳарорати миёнаи сатҳи ҷаҳонӣ муайян карда мешавад. Дар натиҷаи асри XX муайян карда шуд, ки ба баландшавии ҳарорат инчунин омилҳои зерини антропогенӣ, ба ғайр аз партовҳои диоксиди карбон ва дигар газҳои гармхонавӣ таъсир мерасонанд:
тадриҷан камшавии экосистемаҳои табиӣ, урбанизатсияи ҳудудҳо ва ғайра, ва дар натиҷа тағйирёбии гардиши намӣ дар болои хушкӣ ва тақсимоти қобилияти инъикоси қитъаҳои сатҳи замин, буридани ҷангалҳо, хушкшавии ботлоқҳо, ки ба паст шудани сатҳи фурубарии гази карбон оварда мерасонад. Тадқиқотҳо нишон медиҳанд, ки омилҳои антропогенӣ дар натиҷаи камбудиҳо дар системаҳои идоракунии сатҳҳои гуногун дар гармшавии глобалӣ нақши асосӣ доранд, гарчанде ки саҳми табиат дар ин раванд низ аҳамият дорад.
Тағйирёбии иқлими Замин на танҳо дар масъалаи гармшавии глобалӣ, балки дар тағйирёбии режими боришот, афзоиши шумораи аномалияҳои гуногуни иқлимӣ, ба монанди обхезиҳо, хушксолӣ, тӯфонҳо, таназзули шадиди ҳарорат ва ғайра инъикос мегардад.

пешина
аз 142
навбатӣ