Зеҳн
АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа

Иқтисодиёт
Аз аввал хондан

Тақсимоти байналмилалии меҳнат Бо сабаби гуногун будани омилҳои истеҳсолот, субъектҳои хоҷагидорӣ ба истеҳсоли маҷмӯи маҳдуди маҳсулот тахассус доранд. Ҳангоми ин, онҳо дар истеҳсолот ба ҳосилнокии баланди меҳнат ноил мешаванд, аммо ҳамзамон маҷбур мешаванд, ки ин маҳсулотро барои қонеъ кардани ниёзҳои худ бо дигар намуди маҳсулот иваз кунанд. Дар аввал тақсимоти меҳнат дар дохили кишвар ба вуҷуд меояд, сипас кишварҳои ҳамсоя ва дар ниҳоят тамоми ҷаҳонро фаро мегирад.
Тақсимоти байналмилалии меҳнат ихтисоси кишварҳои алоҳида дар истеҳсоли молҳо ва хидматҳое мебошад, ки онҳо байни худ мубодила мекунанд. То табаддулоти саноатӣ (охири асри XVIII - нимаи аввали асри XIX) тақсимоти байналмилалии меҳнат дар фарқияти мавҷудияти захираҳои табиӣ дар кишварҳо:
иқлим, хок, захираҳои зеризаминӣ, обӣ, ҷангал ва ғайра асос меёфт. Сипас тахассуснокӣ тақвият меёбад, ки дар фарқияти кишварҳо аз рӯи дигар омилҳои истеҳсолот - сармоя, меҳнат, соҳибкорӣ, қобилияти ҷисмонӣ, дониш асос ёфтааст. Маҳз ҳамин имрӯз асосан муайян мекунад, ки кишвар дар истеҳсоли кадом молҳо ва хидматҳо барои бозори ҷаҳонӣ тахассус дорад. Масалан, Русия монанди сад сол пеш, ҳоло низ ба бозори ҷаҳонӣ маҳсулоте мефиристад, ки истеҳсоли он пеш аз ҳама бо фаровонии захираҳои табиӣ таъмин карда мешавад (дар заминаи онҳо он вақт ғалла, лӯбиё, маводи чӯб истеҳсол ва содир карда мешуд, ҳоло бошад энергия). Ҳамзамон дар содироти Русия молҳое ҷойгоҳи назаррасро ишғол мекунанд, ки истеҳсоли онҳо на танҳо бо фаровонии захираҳои табиӣ, балки бо дигар захираҳо (масалан, металлҳо ва нуриҳо) алоқаманд аст, ё умуман аз мавҷудияти захираҳои табиӣ дар кишвар (силоҳ) вобаста нест.

пешина
аз 142
навбатӣ