АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа
1.3. Типологияи кишварҳои ҷаҳон Иқтисоди ҷаҳонӣ аз маҷмуи иқтисодиёти миллии кишварҳо иборат аст. Агар онро ҳамчун маҷмуаи мураккаб баррасӣ кунем, пас дар он ҷудо кардани зермаҷмуаҳо мақсаднок аст. Чунин зермаҷмуаҳо гурӯҳҳои иқтисодиёти миллӣ (гурӯҳҳои кишварҳо) мебошанд. Одатан се гурӯҳи калони кишварҳоро ҷудо мекунанд: кишварҳои пешрафта, рушдёбанда, бо иқтисодиёти гузариш.
Барои дохил кардани кишвар ба ин ё он гурӯҳ меъёрҳои гуногун истифода мешаванд. Ин пеш аз ҳама хусусияти иқтисодиёт (бозор ё гузариш) ва сатҳи рушди иҷтимоию иқтисодии он (дар навбати аввал аз истеҳсоли ММД/МММ ба ҳар сари аҳолӣ, сохтори соҳавии ММД, сатҳ ва сифати зиндагӣ муайян карда мешавад) мебошанд.
Дар айни замон, роҳи ягонаи муайян кардани он, ки кишвар рушдёбанда ё пешрафта аст, вуҷуд надорад.
Методологияҳои эътирофи баланди байналмилалӣ дошта ба Бонки ҷаҳонӣ (БҶ), Созмони Милали Муттаҳид (СММ) ва Хазинаи байналмилалии асъор (ХБА) тааллуқ доранд. Ҳар яки онҳо хусусиятҳои худро доранд, бинобар ин онҳоро муфассал таҳлил кардан лозим аст.
Таснифи Бонки ҷаҳонӣ
Бонки ҷаҳонӣ кишварҳоро бо назардошти иқтисодиёт ва даромади онҳо барои мақсадҳои таҳлилӣ ба чор гурӯҳи асосӣ тасниф мекунад, яъне: даромади паст, аз миёна пасттар, аз миёна баландтар ва баланд.
Барои муайян кардани он, ки онҳо бояд ба кадом гурӯҳ тааллуқ дошта бошанд, БҶ маҷмуи даромади миллӣ (МДМ) ба ҳар сари аҳолии ҳар як кишварро (дар замима) мувофиқан истифода бурда, рақами зикршударо аз асъори маҳаллӣ ба доллари ИМА бо истифода аз усули Атласи Бонки ҷаҳонӣ табдил медиҳад. Бо истифодаи ин

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё