АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа
Кӯшиши ҷамъбасти баъзе аз муҳимтарини онҳо нишондиҳандаест, ки индекси рушди инсон ном дорад, ки индекси умри эҳтимолӣ, фарогирии аҳолӣ ба таҳсилот ва сатҳи зиндагиро дар бар мегирад.
Индекси умри эҳтимолӣ аз рӯи заминае сохта мешавад, ки дар шароити муосир умри ҳадди ақал ҳатто дар кишварҳои номусоид аз 25 сол кам намешавад ва дар кишварҳои ободтарин умри ҳадди аксар ба ҳисоби миёна аз 85 сол зиёд нест. Формулаи ин индекс чунин аст:
Индекси давомнокии умри эҳтимолӣ = (давомнокии умри эҳтимолӣ дар кишвар - давомнокии ҳадди ақали ҳаёт дар ҷаҳон)/ (давомнокии ҳадди аксардавомнокии ҳадди ақал) Индекси фарогирии аҳолӣ дар соҳаи маориф ҳамчун таносуби шумораи умумии донишҷӯёне, ки дар сатҳи муайяни таҳсилот таҳсил мекунанд, новобаста аз синну сол, ба шумораи умумии аҳолии гурӯҳи синну сол, ки ба ҳамон сатҳи таҳсилот дар соли муайяни таҳсил мувофиқат мекунанд, бо фоиз ҳисоб карда мешавад.
Индекси сатҳи зиндагӣ метавонад ба таври содда ҳамчун таносуби ММД-и миллӣ ба ҳар сари аҳолӣ, ки аз рӯи ПҚХ ба арзиши миёнаи ҷаҳонии ин нишондиҳанда ислоҳ карда шудааст, ифода карда шавад.
Дар маҷмӯъ, индекси рушди инсон ба миёнаи арифметикии суммаи се индекси таркибии он баробар аст. Индекси миёнаи ҷаҳонии рушди инсон тақрибан: дар кишварҳои пешрафта ба 1,0 ва дар кишварҳои рӯ ба инкишоф ба 0,2 наздик аст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё