АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа
Модели бартариҳои монополистӣ аз ҷониби иқтисоддони амрикоӣ Стивен Ҳаймер таҳия карда шуд ва минбаъд аз ҷониби Ч.Киндлсбергер ва дигар иқтисоддонҳо рушд карда шуд. Он ба ақидае асос ёфтааст, ки сармоягузори хориҷӣ дар муқоиса бо сармоягузорони маҳаллӣ дар вазъияти номусоидтар қарор дорад: вай бозори кишвар ва "қоидаҳои бозӣ" - ро дар он хуб намедонад, дар ин ҷо робитаҳои васеъ надорад, хароҷоти иловагии нақлиётро дорад ва хатарҳо бештар таъсир мерасонанд. Аз ин рӯ, ба он афзалиятҳои иловагӣ, ба истилоҳ монополистӣ (яъне, танҳо ба вай хос), нисбат ба рақиби маҳаллӣ лозим аст, ки тавассути онҳо ӯ метавонад фоидаи баландтар ба даст орад. Ин афзалият барои хавфи сармоягузорӣ (Милл ва Олин дар бораи он навиштаанд) мебошад, ки бо сабаби бартариҳои дар ҷараёни рақобати монополистӣ ба вуҷуд омада (назарияи онро Э.Чемберлин таҳия кардааст) ба даст оварда мешавад.
Барои сармоягузори хориҷӣ афзалиятҳои монополистӣ тавассути истифодаи рақобати номукаммал дар бозорҳои маҳаллии мол (агар он маҳсулоти аслӣ дошта бошад); рақобати номукаммал дар бозорҳои захираҳои иқтисодӣ (агар ширкати хориҷӣ технологияи мукаммал дошта бошад, дастрасии осон ба қарз, таҷрибаи калони соҳибкорӣ дошта бошад); афзалиятҳо дар миқёс (аз ҳисоби ин фоидаи зиёдтар ба даст овардан мумкин аст); танзими мусоиди давлатии сармоягузориҳои хориҷӣ (имтиёзҳои махсус ба сармояи хориҷӣ) ва ғайра имконпазир мебошанд.
Модели эклектикии (аз калимаи юнонӣ, маънояш интихобшуда) Ҷон Даннинг аз дигар моделҳои сармоягузории мустақим ҷузъҳоеро ба худ гирифтааст, ки аз санҷиши ҳаёт гузаштаанд (хусусан аз модели бартариҳои монополистӣ), ки онро аксар вақт "парадигмаи эклектикӣ" меноманд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё