САГИРАИ САРСОНУ САРГАРДОН

Дар оилаи Қосим-туқсабо чор фарзанди ятим ва зани беваи сарсону ҳайронаш Шамъигул монданд. Хатари наздикшавии истилогарон, бесарусониҳои тӯлонӣ падид омад. Ба мақсади сарпарастии кӯдакон хешу табор зани ҷавони марҳумро никоҳ карда, ба Орзу - писари Бойаҳмад медиҳанд. Писари Қосим-туқсабо Давлаталӣ (аз зани аввалааш) то солҳои наздик зинда буд. Ӯ баъди хатми Донишгоҳи омӯзгорӣ солҳои зиёд яке аз директорони номдори ноҳияву вилоят, маорифпарвари хеле хушқалиқа ба шумор мерафт. Аълочии маорифи халқ Давлаталӣ Қосимов бо вуҷуди ранҷу азоб паи рушду нумӯи маориф, тарбияи насли наврас кашидааш, аз ҷониби ҳокимони он айём пайваста фишору тааддӣ медид.

Таъкибу сӯиқасд авҷ гирифт. Ҳомиёни ҳукумати нав бар алайҳи кормандони сохти кӯҳнаи ҳокимиятдорӣ, рӯҳониёну маорифпарварони пешина ҷанги хунине оғоз карданд. Хонаву дар, боғу роғи Орзуро давлатӣ карда, аз деҳи Мазори Султон бору бунаи хона, зану фарзандашро ба ароба бор карда, бо дӯғу сиёсат ба гузари Қозӣ оварда, ба таги як дарахти чормағз мепартоянд. Чанд муддат онҳо гирёну нолон дар таги ҳамин дарахт рӯз мегузаронанд. Касе аз бошандагон аз тарси ҷаллодону хушомадгӯёни онҳо ҷуръат намекунад, ки дасти мадад ҷонибашон дароз намояд.

Фасли тирамоҳ расиду барфу боронҳо оғоз шуданду барги чормағз рехту шохи дарахтон урён. Одамони дилсӯз, нону намакхӯрҳо машварат менамоянд: