– Агар имрўзро ба ҳисоб нагирем, дар бадали панҷ сол ягон маротиба туро ранҷондам?
– Не, тақсир, ҳаргиз...
– Хаққи хизмататро тин ба тин медодам?
– Ҳа, тақсир, ҳатто зиёд медодед.
– Ё туро аз фарзандони худам кам медидам?
– Не-не, ман агар некиҳои шуморо фаромўш кунам, кўр мешавам.
– Харҷу хароҷоташро ба гарданам гирифта, порсол ба ту зан додам. Хурд бошад ҳам, ба сарат кулба харидӣ. Хотират ҷамъ буд. Ё гумон мебурдӣ, ки ҳамаашро аз насақи қиморбозиву кўчаҳои гадоӣ ёфтӣ?
– Не, тақсир, не! Ҳазор бор не...
– Не ки бошад, пас имрўз барои чӣ аз ман ҷудо шудан мехоҳӣ? Барои чӣ дар ин аҳволи танг маро танҳо монда, фақат ғами худатро мехўрӣ?
– Охир, ватанам, падару модари пирам...
– Ватан мегўӣ? Ман ҳам дар ҳамин кўҳҳо ба дунё омадаам. Ин обу ин заминро шояд аз ту болотар дўст дорам. Аҷдодаҷдодам дар ҳамин ҷо хок шудаанд. Ё ту эҳтимол фикр мекунӣ, ки ман асло намесўзам? Барои то чӣ дараҷа сўхтани маро донистан диламро аз қафаси сина канда, қабат-қабат хокистарашро ба ду чашми худ дидан лозим.
Ҷалол дасташро аз соқи мўзаи вай гирифта, вазнин сар хам кард.
– Гап зан! – гуфт Усмон Азиз.
– Ман... ман аз шумо то қиёмат миннатдор. Лекин... дигар наметавонам, тақсир. Ҷавоб диҳед маро, садқаатон шавам, ҷавоб диҳед мани раҳгумро! Агар не, мемурам – хўрокам заҳр мегардад, пўшокам кафан.
– Мемурӣ?! – ногаҳон наъра кашид Усмон Азиз ва лаҷомро зуд ба дасти чап гузаронда, дасти росташро ба ғилофи маузер бурд.
Асп дар таки пои ў безобита шуда, ёл афшонд, сум кўфт, гарданак зад.
– Охир…
– Дуртар рав! – гуфт Усмон Азиз, сар то пои дирўза додархондашро ба чашмони барқзои худ сўзонда.