Бале, тамоми умр бахил буд Назар. Ба дараҷае ки ҳатто ягон кас ба ягон одами дуруст ҷўрагӣ кунад, «ман аз кӣ кам, барои чӣ ин зот ба вай дўстӣ дораду ба ман не?» – гуфта, дилу ҷигараш қути мору каждум мешуд. Рафту касе ниҳоят хурсанд намояд ҳам, «чаро даҳони ин одам то баногўшаш мерасаду даҳони ман не?» – гуфта, ғашаш меомад.
Бешак, оғози кулли пастиҳои ў аз бахилӣ буд.
Оё Тўрон ҳоло он воқиаро дар хотир дорад?
Мўйсафед ҳайрон шуд, ки барои чӣ то имрўз ақалан як дафъа дар ин хусус фикр накард. Чаро то кунун ягон бор ба худ нагуфт: ҳой, мардак, бишину зиндагиатро ба ёд оварда, ҳама неку бадатро дар паллаи тарозу гузор ва бин – кадоме вазнинтар аст.
Вай оҳ кашида, дар дил ҷавоб гардонд, ки ба ин кор вақт надошт. Ҳатто ба гўшаи хаёлаш намерасид – як рўз не, як рўз аз умраш соатҳои башумор мемонанду ана ҳамин тавр, хоҳад-нахоҳад, неку бадашро ба хотир меорад. Вай ин табиати азалии одамизодро гўё намедонист. Ҳамеша, ба кадом роҳе ки бошад, дар ғами яктаашро дута кардан буд. Аз қабристон гузарад, устухон мебурд, аммо чашмаш ҳаргиз сер намешуд. Мехост, ки танаш аз ҳама ободтар, шикамаш сертар ва давлаташ бештар бошад. Дигар ғаме надошт, гўё аз модар маҳз барои сарват ғундоштан ба дунё омада буд. Ҳоло, дар дами пирӣ, ана... ҳама чизаш ҳаст. Иморати дабдабаноку боғи калон дорад, гаву гўсфанд дорад, қатор-қатор қолину гилем ва пули бисёр дорад; боз... писару духтар ва набераҳо дорад. Хулоса, мўйсафед ба ҳеҷ чиз мўҳтоҷ не! Бо вуҷуди ин вай гадоро мемонад. Сабабаш – кори неку номи нек надорад. Кас, охир, кори неку номи нек надошта бошад, пас ягон чиз надорад.
Бисёри онҳое ки Назар дар ҳар хел вақту ҳар гуна шароит ба дилашон доғ зада буд, инак дар қайди ҳаёт нестанд.
Мондаашон мисли худаш пир шудаанд, – қариб ҳамаи онҳо якбориву дуборӣ, балки зиёдтар омада, ўро хабар гирифтанд.
Пагоҳ ҷон ба ҷаббор диҳад, эҳтимол аз пушти тобуташ низ мераванд. Бале, мераванд ҳатман... Соле ки Назар писарашро суннаттўй кард, мардуми деҳа аксарият ба ҳавлиаш қадам нагузоштанд. Ва ошаш дар дегу нонаш дар дастархон ҳайрон монданд.