Забони адабии тоҷик дар ибтидои асри XX

Китоб ба омӯзиши хусусиятҳои лексикӣ ва морфологии забони адабии тоҷик дар ибтидои асри XX бахшида шудааст. Дар он маводи асари «Туҳафи аҳли Бухоро»-и Мирзосироҷи Ҳаким таҳлил гардида, хусусиятҳои фарқкунандаи забони он давр бо забони адабии имрӯза муқоиса шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 2 октябри 2026 · 159 саҳифа
И 1 2 ! 3 ! 4 ! 5 ҷон (17) аврупоиён, оҳувон.
кантурон, тубчиён, саргумоштачароғон (9), румиён, гон, талабамансабон (3), эрониён, гон, нависанхидматон (3), деҳотиён, дагон, ходи- Ғайр аз ин исм- пешвоён, магон, ҷунаҳои ҷамъ, гӯш оқоён, вандагон...
бо суффикси -он шиносоён, ҷамъ баста шу- ҳамшаҳриён.
даанд.
Схемаи ҷамъбандии арабӣ ва миқдори суффиксиҳои истифодашуда:
Суффикси -от ! Суффикси -ин ! Суффикси -ҷот
ҷамъ : 92 ҷамъ : 98 ҷамъ : 36
идорот, ҷавоҳирот, маъмурин, сокинин, корхонаҷот, идонаботот, сарҳадот, мусофирин, хоинин, раҷот, қалъаҷот, баҳорот, бӯстонот, маҳбусин, соирин, навиштаҷот, қасадеҳот, осорот, лаво- муаллимин, мӯъйи- баҷот, маҳориҷот.
зимот, бандарот, на- нин, муҳандисин.
ботот, телеграфот, мазорот, ҳаводисот, футуҳот, таҷаммулот, нарамот (баъзе аз онҳо такроран омадаанд).
Ҷамъбандии шикаста: 118:
Ҳаводис, таворих, мадорис, руфақọ, авқот, асокир, масоҷид, амхос, аврақ, маҳориҷ, улум, фунун, атфол, вузаро, умаро ва ғайра.
Дар ин схема суффиксиҳои ҷамъбандӣ аз рӯи фоиз муқаррар карда шудаанд:
Суффикси -ҳо ҷамъ: 2313 ! 68.1 % !
Суффикси -ҳо бо исмҳои ҷондор 11.1 %

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё