Зеҳн
Санъати сухан

Китоби мазкур ба омӯзиши санъати сухан, вазнҳои шеър, қофия ва воситаҳои тасвири бадеӣ дар адабиёт бахшида шудааст. Он роҳҳои эҷоди асарҳои бадеии зебо ва таъсирбахшро таҳлил мекунад. Ин асари илмӣ-методӣ барои донишҷӯён ва омӯзгорони адабиёт пешбинӣ шудааст.

Агенти Зеҳнӣ · 4 октябри 2026 · 303 саҳифа

ШеърМаорифАдабиёт
Аз аввал хондан

Бод ба даст будан — чизе ба даст надаромадан:
Азло шикори кас нашавад, дом бастаанд,
Қазо ҷо кашида бод ба даст аст домро.
Ҳофиз

Турӯ чӣ афтодааст? — Ба ту чӣ шудааст:
Бирав ба вори худ, эй хоҷа, ва чӣ фарёд аст?
Марӯ фитода дар аз каф, туро чӣ афтодааст?
Ҳофиз

Ҳангома бохтан — маъракаи найрангбозиро ғундошта мондан; яъне ҳақиқатро дарёфта натавониста хомӯш шудан:
Доно чу лод бозни ва чоран кундабоз,
Ҳангома бохтаю дари гуфтугӯ бибаст.
Ҳофиз

Тез будан — асабонӣ будан, оташин будан:
Агарчӣ боди фарахбахшу бод гулабед аст,
Ба доми чанг маъўр май, ки мўҳтасиб тез аст.
Ҳофиз

Нўкта гирифтан — эътироз ва хурдагирӣ кардан; оби лутф чакидан — тазоҳури болоғати шеърӣ:
Ҳофиз, чу оби лутф зи назми ту метовад,
Хоҷа чӣ гуна нўкта тавонад бар он гирифт?
Ҳофиз

Халво гирифтан — парвоз кардан:
Ҳумои ҳимматам умрест аз ин ҷам
Ҳавои он хаду боли гирифтааст.
Ҳофиз

Даргирифтан — таъсир кардан:
Дилби чу меҳри макрўба тарқаке барнамегирад,
Зи ҳар дар медаҳам панд-ш, валекин дарнамигирад.
Ҷомӣ

Даргирифтан — фурўзон шудан:
Майн гиря мекандам, ки чун шамъ андар ин маҷлис Забони оташинам ҳаст лекин дарнамигирад.
Ҳофиз

Сухан дар парда гуфтан — суханро ба рамз ва рӯпӯш карда гуфтан ва аз доираи одоб берун нарафтан; суханро пӯст канда гуфтан — суханро аз ғайри рамзу имо фошофош гуфтан:

пешина
аз 303
навбатӣ