— Ман ҳаргиз... ман ба чунин корҳо шуғл надош-там! Ман номӯсамро ҳифз кардаам, ман... Аммо ту, бародар, маро беҳуда таъна мезанӣ... бешарм! Маъ-лум, ки ваъдаи барои худиҳо беҳуда будааст...

— Маро бародар нахон! Агар ба ваъдаҳоям вафодор ҳам мешудам, ва агар... вагарна танҳо дар бораи худаш. Нурқулӣ... писараш чӣ?! Тамоман девона шу-дай, чизе ба ёдат намерасад...

— Агар тақдир чунин бошад, агар... Ман ҳам ин-сонам!.. Агар ман нахоҳам чӣ?..

— «Ман, ман»... — ранги рӯи Отамурод парида ва бо хашм бандро аз мехи бари девори оғил кушод. — Аз рӯзи таваллудат ту «манманӣ» будӣ; ҳанӯз аз даврани мактабхоният... шуморо аз ҳамон ҷо бар сари мо «ман-манӣ» омӯхтанд. Не, балки бар сари кӯдаконатон... Ту тақдирро рӯи хотир накун; худат, ки кардӣ — худат ҷа-вобашро деҳ!

— Хайр, Онамурод чӣ? Ӯ, чӣ, ба фикри ту аблаҳ аст? Ё ба ман бадӣ мехоҳад? Ӯ он ҷо беҳуда намешин-над; ҳама чизро мефаҳмад. Мисли ту аблаҳ нест... Охир вай ба ман гуфта буд, ки «кадом роҳеро пеша кардӣ, бо ҳамон роҳ рав. Зиндагиро бо дастони худ бояд сохт...»

— Чунин корро бо ақл мебояд кард... бо дили соф! Аммо ту дил дорӣ? Нурқулии маъюб баргашт, Пӯлод бошад!...

— Ғами Пӯлодро нахӯр, ӯ модар дорад! Онамурод ҳам кӯмак мекунад. Ӯ мисли ту нест-ку!..

— Онамурод кӯмак мекардааст... Вақте ки аз Гочу-ки азизи ӯ то ресмони охиринро бурданд ва ҳангоме ки одамини шумо рафта аз ӯ пурсиданд, чӣ ҷавоб дод? Ӯ имои ангушт ҳам накард, ҳатто ҷойро — ёрдамчии бечорааш... номаш чӣ буд...

— Ҳа, котиба... — Чойро ҳамон котибаҷонаш овард, то ҳамшаҳриёнашро бибинад...

— Ӯ одами давлат аст, бароиш ҳама баробар. Ман бошам тамоми солҳои ҷанг, ҳисоб кун, ки нафасамро рост накашида дар идора менишастам. Фақат ташвиш доштам, ки танӯрамонро бо чӣ гарм кунему шикамамонро бо чӣ сер кунем... ин корҳоро кӣ ба ҷони ман иҷро кард, оё ту? Ту барои ман сари шох ҳам наовардӣ. Ҳатто маро дӯст ҳам намедоштӣ, ва инашро низ хуб медонистам.

— Кадом сари шох? Аз куҷо? Аз Муғулистон? Ту