Ҳар сухан ҷоеву ҳар нуқта мақоме дорад

Китоб ба масъалаҳои муҳими фарҳанги сухан ва забони тоҷикӣ бахшида шудааст. Муаллиф дар он андешаҳои худро оид ба роҳҳои такомули забон ва тарзи баён баён мекунад.
Агенти Зеҳнӣ · 10 октябри 2026 · 393 саҳифа
ки дар калимасозӣ вайрон кардани қолибҳои маъмул ва ба назар нагирифтани қонуну қоидаҳои забони тоҷикӣ хеле бисёр рӯӣ медиҳад. Ин ҳолат табъи мардумро вайрон мекунад, дар калимасозиву иборабанди мардумро аз табъи салим маҳрум месозад, қонунмандии ботинии забонро хароб менамояд. Аз ин рӯ, муборизаи пайгирона ба муқобили вайронкориҳои соҳаи калимасозиву иборабандӣ, истеъмоли калимаҳои алоҳида ва ғайра моҳиятан мубориза дар роҳи устувор кардани қонунҳои дохилии забон аст.
Забони тоҷикӣ дар давоми қарнҳои бисёре ба забонҳои гуногун алоқаманд буда, на фақат ба дигар забонҳо ғаномандии бахшид, балки аз дороиҳои онҳо баҳра бардошта, ғаномандии худро афзун кард. Ба ҳамин сабаб ҳазор сол аст, ки забони тоҷикӣ дар Шарқу Ғарб чун яке аз забонҳои тавоно эътибор дорад.
Афзоиши минбаъдаи тавоноии забони тоҷикӣ аз бисёр ҷиҳатҳо вобаста ба он хоҳад буд, ки аз имкониятҳои фаровоне, ки забони русӣ, англисӣ ва ғайра пеш гузоштааст, то чӣ андоза пурсӯмар истифода мекунем.
Барои ин ки амалан ва бо огоҳии тамоми шарик шудан ба дастовардҳои забонҳои дигар натиҷаи бештаре диҳад, лозим аст, ки забоншиносии амалӣ қадамҳои ҷиддитаре пеш гузорад.
Яке аз заруртарин вазифаҳо, ба ақидаи мо, ба вуҷуд овардани дастури муқоисавии забони тоҷикӣ ва русиву англисӣ мебошад. Чунин тадқиқи ҳаматарафаи ҷомеъе лозим аст, ки барои устувор шудани ҷанбаи эҷодии истифода аз сарватҳои забони русиву англисӣ заминаи мустаҳками илмӣ тайёр кунад. Истифода аз дороиҳои бепоёни забони русиву англисӣ бояд комилан асоси илмиву эҷодӣ дошта бошад. Ин роҳро ба тахмину таваккал паймудан мумкин нест. Кас ба тахмину таваккал, бе огоҳӣ роҳ паймояд, ҳамеша хавфе ҳаст, ки аз роҳи даркорӣ берун шавад. Принсипҳои илмии мӯътамаде бояд раҳнамо ва дастури амали мо бошад. Ин принсипҳоро дастури муқоисавӣ муайян мекунад. Азбаски чунин принсипҳои илмии мӯътамад ҳанӯз муайян нашудаанд, ҳамон тарз, ки дар чанд боби ин китоб дидем, дар баъзе мавридҳо нусхабардории маҳз гул кардааст.
Ба забони русӣ китобҳое чоп шудаанд, ки мақсади
муаллифони онҳо муайян кардани принсипҳои тарҷумаи русии матнҳои адабӣ, илмӣ ва техникии англисӣ,

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор