Муҳокимаи муносибат баъзан муносибатҳои ададии (миқдории) бештар мураккабро ҳам ифода менамояд. Масалан, таносуби баробари предметҳо бо чунин муҳокимаи муносибат — муодилаи математикӣ ифода карда мешавад:
(a + b)² = a² + 2ab + b²; aᵐ · aⁿ = aᵐ + ⁿ

Инак, мисол барои навъи дигари муҳокимаи баробарӣ:
Z = X + Y + 1

Мисол барои навъи дигари муҳокимаи нобаробарии математикӣ:
Z ≠ X + Y + 1

Ин муҳокимаи нобаробарӣ чунин маъно дорад:
Z > X + Y + 1
ё ки
Z < X + Y + 1

Ин гуна навъҳои муҳокимаро мантиқи ҳозиразамон ошкор мекунад, қоидаҳои онҳоро муқаррар намуда, ҳарҷониба меомӯзад.

§ 8. МУҲОКИМАҲОИ ЭҲТИМОЛӢ ВА ЭЪТИБОРНОК

Ҳангоми баёни муҳокима ҳақ ё дурӯғ будани он баъзан тахмин карда мешавад. Агар шахсе дар бораи ҳақ ё дурӯғ будани муҳокимаи баён кардаистодааш шакку шубҳа дошта бошад, ӯ муҳокимаи эҳтимолӣ изҳор мекунад, яъне ҳақ ё дурӯғ будани муҳокимаи баён намудаистодаашро тахмин мекунад.

Азбаски муҳокимаҳои баёншаванда ҳақ ё дурӯғанд, ё ба таври эҳтимол гуфта мешаванд, онҳо ба ду: ба 1) эҳтимолӣ ва 2) эътиборнок тақсим мешаванд.

МУҲОКИМАИ ЭҲТИМОЛӢ

Агар дар муҳокима ба предмети фикр тааллуқ доштан ё надоштани ягон нишона бо дараҷаи муайяни тахминкунӣ тасдиқ ё рад карда шавад, ин гуна муҳокима муҳокимаи эҳтимолӣ ном дорад.

Формулан муҳокимаи эҳтимолӣ чунин аст: «S эҳтимол P аст», «a ва b, эҳтимол, муносибати R доранд».

Муҳокимаҳои эҳтимолӣ бо сабабҳои гуногун ба вуҷуд меоянд.

Баъзан муҳокимаҳои эҳтимолӣ аз он сабаб ба вуҷуд меоянд, ки ҳанӯз илми ҳозира барои ҳалли масъалаҳои муайяни