Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа
Чернов ба аломати ризо сар ҷунбонд ва назараш ба сарбози чашмон баромадаи сафедрӯйе, ки байни маҷрӯҳҳо гашта, онҳоро тир мезад, афтид, тозиёнаро бардошта ӯро қариб мезад.
– Гум шав аз назарам, разил! – дод зад ба сараш. – Рав қората кун! – Ва дил тасдиқ кард, ки аз дасти Загорский аст.
Бригада нисфирӯзӣ ағбаи Оккӯталро убур кард... Баъд аз ду соат ҳама поёни ағба фуромада, боз каме роҳ гашта, ба работе расиданд, ки болор бурс дошт, сақф ҷое фурӯ рафтаву оби барф рехта, фарш ях кардааст. Сапешро бо шоҳбаст маҳкам карда, ҷойи молпанах кардаанд. Дар даромади роҳ ду хоначаи сангин ҳаст. Дар надоранд. Дохилашон бӯи порую намади сеҳр мекунад. Чил-панҷоҳ қадам поён ду чашма ҳаст, ки як даҳанай об доранд, ёнтар ҳарду якҷоя мешаванд. Дар ду тараф заминҳои корам ва барфпӯш ҳоб Ҳоло барф мондааст. Ин тарафи ағба зиёд боридааст, ки, ба қавле, сарпӯш наменамояд. Ҳаво хунук аст.
Чернов дар назди Пётр, ки пуштанги аспашро суст мекард, сагро дил бассум кард.
– Пётр, ин сагро харидӣ? – пурсид ӯ. – Дар тори ағба ин ҳам аз паси дӯн дӯғу пӯписа дошт.
– Босмачиро бисёр бад мебинад, – ҷиддӣ шуд Пётр.
– Инҳо чӯраҳои қадим, нав ҳамдигарро ёфтаанд, – гуфт Манучеҳр. – Ном Белий мегӯяд.
– Рост, ӯро дар деҳае, ки шаб хоб рафтем, дидам, – гуфт Пётр.
Чернов аз Муҳаммадшарифу Семёнов, ки бо ҳам суҳбат доштанд, пурсид: Шабро дар ҳамин ҷо ба рӯз барем, хуб нест? Аз он ки пеш рафтаю мароҳам дар бевақтӣ беҷой монем?
Муҳаммадшариф ба атроф зеҳн монд: замин, хору арчаҳои қади дара барфпӯш. Болои сангҳои хона барини ду тарафи сой низ барф қади зонг рафтааст. Аз фикре, ки шаб ин ҷо мемонӣ, дилатро тарсу вахм фаро мегирад. Аллакай аз ҷониби ағба шамоли сарди бегоҳӣ беист ғув-ғув мевазад.
– То Бойсун боз се-чор соат роҳ аст, – мегӯяд Муҳаммадшариф ва меафзояд: – Монем хубтар, шамолпанах...
Семёнов чизе нагуфт. Аз замоне, ки аспаш ба чарӣ рафт, болу параш шикастааст. Онҳо роботро чарх заданд. Нигоҳи Чернов ба аробаҳои ротаи хизматрасони ақибгоҳ афтид, ки аллакай нисфи ағбаро фуромадаанд. Дар аробаи пеш муҳандис Гриша Дудкин бор аст. Дили Чернов таҳ мезанад. Дирӯз ҳамин вақти рӯз ки мо дар теппаҳои пурлойу лағжони он сӯи ағба ҷойи шинак мекофтем, соатҳо панҷа либосҳомон то ним тару лой. Лекин, Гриша, ту хурсанд будӣ, ки шиноҳуб сохтем. Бо ханда мегуфтӣ, ки рафиқ командир, баъде, ки мошинҳои корӣ ба роҳ даромаданд, он тараф кор ҳал шуд гӯед. Ва гуфтаат баромад. Аҷаб шуд, ки роҳатро дигар кардӣ?
Муҳаммадшариф аз пас қадам зада, ба тариқи маслаҳат илова кард:
– Барои Гриша ҳамин ҷо манзил кунем-чӣ? Аз он ки ароба бор мебарем... Насиб бошаду пагоҳ ба ҷанг дароем... Ба ҳар ҳол ҷанг-ҷанг аст.

Барномасозӣ
Ахбор
Олами Афсонаҳо