– Болшевик мисли одами он тараф номард нестай, – Иброҳимбек қамчинашро ба мӯзааш зада, таҳдидомез қадам зад. – Ба онҳо гӯй, ки мо асирем, дигар кордорат намешаванд.

Мавлоназар аз авлоди Туртуул ва марди майдон аст. Дар ҷангҳои зидди болшевик корнамоиҳо нишон дода, дар байни ёрон обрӯи зиёд дорад. Саллаи фарсудаву берангашро ақиб тела дода, бо таънаву ситез гуфт:
– Иброҳимбек, аз хотиратон баромад, дирӯз болшевик занону кӯдакони аз об мегузаштаро аз болои сар тиршап кард! Шаш сол пеш дар он сӯйи дарё гуфтанд, ки панҷоҳ гӯсфанд биёр, тир медиҳем? Бо фармони шумо ба ҷои панҷоҳ саду панҷоҳ гӯсфанд аз оғилҳо ва хонаҳои мардум, ки пинҳон карда буданд, ба зӯрӣ бароварда бурданд, ҳам гӯсфандром соҳибӣ карданд, ҳам одамонро паронданд! Дигар фиребу ваъдаҳои дурӯғе, ки карданд, худатон медонед! Номбар намекунам!

– Ту бисёр маҳмадоной накун! – Чашмони Иброҳим танг шуданд. – Лаби поенаш ба таври маълум меларзид. – Он вақт замона дигар буд!
– Шумо ҳам дар ҳаққи он мардум бадгӯй накунед! Номард моем.

Иброҳим фаҳмад, ки ин сухан ба ӯ тааллуқ дорад, Мирғозӣ назди ёрон шарм кард, ранги дар офтобҳо сӯхтаю сиёҳшудааш сиёҳтар шуд. Ғазабманд шуда, то вақте ки панҷ-шаш нафар эшонҳою сардастаҳо доштанд, ду-се қамчин ба сару рӯи Мавлонназар зад. Марди ғулай чашмсурхе низ тарафи Иброҳимбекро гирифта муште ба сари Мавлонназар зад. Саллаи сабатмонанди Мавлонназар зарбаро дошт. Лекин рухсорааш аз зарби қамчин сурх шуда хест. Аз он хун мезаҳид. Мавлонназар аз риши Иброҳим доштанӣ шуд, ки зуд ӯро даст гирифтанд. Ҳашт-нуҳ нафар ба байни даромада ду тарафро «бас-бас» карданд. Марди ғафсакие, ки аз болои яктаҳи сурх миёнашро бастааст, дандон зиреҳ кардаю ҷониби муштзада пӯписа кард:

– Холдор, дасти муштзадаата наканам, ман номард!
Марди Мавлонназарро муштзада Холдорбек – хеши зани Кӯчибой буд. Се моҳ пеш Иброҳимбек ӯро ба сафи камардоронаш пазируфта буд.

Чун ба соҳил расиданд, чанд ҷавони обдони деҳаи Қудук розӣ шудаанд, ки ёришон карда шабона аз дарё гузаронданд. Худашон пеш шудаю саворонро фармуданд, ки думи аспҳоро ба даст гиранд ва аз ҷои камобтар ба роҳ даромаданд. Нафарони аз тарс ба об надаромадаро ба гупсарҳо савор карданд. Наздики субҳ даста ҳамвориу резгори соҳилро гузашта, ба кӯҳи Қаратоғ баромад.

Дар ин тарафҳо ҳавои аввали тобистон бисёр гарм мешавад. Дар кӯҳҳои хушку сип-сиёҳ сӯхтаи ватан на барои худ чизе ёфтандну на алафе барои аспҳо. Дар атроф ҳатто чашмаме намоён нест. Инчу арҷае ҳам наменамояд. Ба истиснои хомаи ҷонсахт сабз дигар буттаю гиёҳҳо кайҳо хазон шуда рехтаанд.

Иброҳимбек якчанд нафарро ҷониби Лақаю Кӯлоб фиристод, ки ҳавои корро фаҳманд, агар шароит даст диҳад, ба шиносҳо хабар диҳанд, ки баробари даромаданашон мардумро ҳезонанд.

Фиристодаҳо хабар оварданд, ки агар фикри ҷанг дошта бошӣ, аз даҳонат набарор. Вазъият ин ҷо чунин аст, ки аскари сурх як тараф, худи аҳолӣ ба сарамон мехезад. Касе ба мо ақаллан об намедиҳад. Мардум солҳои пеш барин ҳайдав нест, кор карда маош мегиранд. Аз ҳукумат розӣ. Аз ин хабар Иброҳимро