Гана – ҷавоҳирот

Гармиёна – хӯрокҳои серғизо

Гилам – бӯрёи аз мӯи буз тайёркардашуда

Гирондагӣ – ҳазм нашудани ягон хурок дар меъда

Гир кард – нигоҳ доштан, истодан

Гирягар – касе, ки дар маъракаи азодорӣ фалак мезанад

Говдуш – зарфи говдӯшии сафолин

Гувора – гаҳвора

Гузар – гузаргоҳ

Гулак – ғулак

Гулмола – гилмола, андова

Гундушк – гунҷишк

Гурдкан – асбоби оҳанин барои кандакорӣ дар чӯб

Гурм – озахи дарахт; гурмаш пухт – ба мақсад расид

Гурҷик – саги гурҷӣ

Д

Дамахук – чуқурии таги танӯри бадахшонӣ.

Дамбуқ – мурдани ногаҳонӣ

Дами – дар ҳамин

Дангон – аллаи гуфта навозиш кардани кудак

Даргов – дарёчаи кӯҳ ӣ

Дар додан – оташ задан

Дарза – бастаи алаф

Дарёб кардан – расидан ба

Дастак – чӯбҳои ғафсе, ки барои болопӯши хонаи бадахшонӣ истифода бурда мешаванд

Даствона – дастбанд

Дастфилол – дар айни ҳол, ҳозир

Де – бизан

Девдахамуч – саросема

Девол – девор

Дегдонпочук – дегдончае, ки аз санг омода мекунанд(дар рӯи ҳавлӣ)

Дзунд(ак) – матоъе, ки таги пуштбораи ҳезум монда мешавад

Дзингонмарак – гирёнру

Диго – дигарҳо

Дилгир – зиқ, пазмон

Додӣ – падар

Дол – шоху барг; долу дарахт – шоху барги дарахт

Донг – калатак

Дохтаем – андохтаем

Дошмӣ – заифа (ба ҳамин дошмӣ нарасед)

Дравш – сӯзани музадӯзӣ

Дридук – пора шудагӣ

Дувот – сиёҳидон

Дугӯша – зарфи хӯрокхӯрӣ

Дукон – ҷои хобравӣ дар хонаи бадахшонӣ

Дулдул – номи аспи Ҳазрати Алӣ

Дул – асбоби осиёб, ки ғалларо дарунаш мерезонанд

Е

Евар – бародари шавҳар

Ё

Ёл – кокул

Ёлбур(ида) – шарманда, бадбахт

Ёғӣ – қаҳрӣ

Ёғурда – ҷойноми маконест дар Ғоронболои Бадахшони

Афғонистон

Ж

Жбеқ – қадпаст

Жулида – назарногир

З

Заб – аҷаб

Занемук – зани амак

Зангор – заифии пеш аз марг

Занхолук – зани тағо

Зашук – як навъ растании хордор

Зақаҳ (аз забони шуғнӣ) – зиққӣ, ранҷ

Зил задан – парешонхотир, хаста

Зира – борикмиён

Зоду зулук – аҳли хонавода; авлод

Зояъ (зоеъ) – ҳайф

Зувор – номи мавзеъ дар Ғорон

Зувордара – дараест дар Ғорони Афғонистон

Зух, гурм – ҷои буридаи шохи дарахт

И

Ила – кушода

Ила – ҳила, найранг

Иря – ин сӯ, ин тараф (одатан, ин тарафи дарёро дар назар доранд)

Ирға – юрға, тозӣ

Ису – ин сӯ, ин тараф

Ифчук – зодгоҳ

Ичи – ҳеҷ чиз

Ичмал – ҳаргиз, асло

Иқа – ин қадар

К

Кавлез – чумчаи калони чӯбин

Кавш – пойавзоли чӯбин

Кадхудо – зангирифта,оиладор

Кайбону – кадбону

Калапо – сарнишеб

Калатон – сабилмонда, вайрона.

Калова – кулулаи ресмон; сари каловаро наёфтан – раҳгум шудан