3.Аҳамияти ҳуқуқӣ ва нақши функционалии шартномаи меҳнатӣ дар механизми танзими ҳуқуқии муносибатҳои меҳнатӣ бештар аён аст, онҳо дар муносибати байни шартномаи меҳнатӣ ва муносибатҳои меҳнатии дар он ба вуҷудомада ошкор мегарданд. Дар ин ҳолат, шартномаи меҳнатӣ заминаи пайдоиш, тағйир ва қатъи муносибатҳои ҳуқуқии меҳнатӣ мебошад. Шартномаи меҳнатӣ ҳамчун асос дар аксарияти ҳолатҳо муносибатҳои меҳнатиро ба вуҷуд меорад. Танҳо дар баъзе ҳолатҳое, ки КМ ҶТ пешбинӣ кардааст (моддаи 16) асосҳои пайдоиши муносибатҳои ҳуқуқии меҳнатӣ сохторҳои мураккаби ҳуқуқие мебошанд, ки дар онҳо шартномаи меҳнатӣ ҳатман мавҷуд аст.

Шартномаи меҳнатӣ инчунин асоси мавҷудият ва рушди муносибатҳои меҳнатӣ мебошад. Бо тағйир ёфтани шартномаи меҳнатӣ муносибати меҳнатӣ тағйир меёбад ва бо бекор кардани шартномаи меҳнатӣ муносибати меҳнатӣ қатъ мегардад.

4.Шартномаи меҳнатӣ, ки танзими коллективӣ-шартномавӣ, локалӣ ва давлатии муносибатҳои меҳнатиро тақвият медиҳад, дар мушаххасозӣ ва мутаносибан фардикунонии шароити меҳнати ҳар як корманд нақши муайяни танзимкунандаро мебозад. Махсусан, нақши муҳими институти шартномаи меҳнатӣ дар низоми ҳуқуқи меҳнат дар он ифода меёбад, ки меъёрҳои он мафҳум ва мундариҷаи шартномаи меҳнатӣ, тартиби умумии бастани шартномаи меҳнатӣ, намудҳо, тағйири дар шартномаи меҳнатӣ, аз ҷумла гузаронидан