БОБИ 13. МУЗДИ МЕҲНАТ

13.1. Мафҳум ва моҳияти музди меҳнат

Музди меҳнат манбаи асосии даромади аксарияти аҳолӣ мебошад. Беҳбудии тахминан ҳар як оила аз андоза, мунтазамӣ ва сари вақт гирифтани музди меҳнат вобаста аст.

Андозаи музди меҳнат нишондиҳандаи асосӣ барои муайянсозии сатҳу сифати зиндагӣ дар ҳар давлат эътироф шудааст.

Музди меҳнат ҳамчун категорияи иқтисодӣ ва ҳуқуқӣ ҳисобида мешавад. Ҳамчун категорияи иқтисодӣ, музди меҳнат дар иқтисодиёти бозоргонӣ як қатор вазифаҳои муҳимро иҷро мекунад. Функцияҳои аввалини он такрористеҳсолкунӣ мебошанд. Асоси объективии ташаккули андозаи музди меҳнат арзиши қувваи корӣ мебошад, ки он дар навбати худ аз рӯи ҳаҷм ва арзиши воситаҳои зиндагӣ, ки барои қонеъ кардани ниёзҳои корманд ва аъзои оилаи ӯ заруранд, муайян карда мешавад. Инҳо талабот ба хӯрок, либос, манзил, истироҳат, таҳсилот, тандурустӣ, инчунин хароҷоти нигоҳдории оилаи корманд ва дигар хароҷотро дар бар мегиранд, ки такрористеҳсоли қувваи кориро таъмин мекунанд. Аммо, на ҳамеша арзиши қувваи корӣ ва пардохти он ба ҳам мувофиқат мекунанд. Шакли зуҳури арзиши қувваи корӣ меъёри музди меҳнат мебошад, ки корфармо ба корманд ба шарти иҷрои меъёри мураккабӣ, вазнинӣ, шиддатнокии меҳнат ва ғайра, кафолат додааст.