Шартномаҳои коллективӣ ва созишномаҳо дар натиҷаи гуфтушунидҳои коллективӣ байни кормандон ва корфармо (корфармоён) дар ҳузури намояндагони онҳо дар асоси шартнома қабул карда мешаванд. Ҳамзамон, бар хилофи дигар шартномаҳо, шартномаи коллективӣ ва созишномаҳо мундариҷаи танзимкунандаи ӯҳдадориҳоро (шартҳо) дар бар мегиранд, ки бо ин онҳоро шартномаҳои танзимкунанда низ меноманд. Ҳамин тавр, дар якҷоягӣ бо давлат, усули шартномавии танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ рушд меёбад, ки бештар дар ташаккул ва фаъолияти шартномаҳои коллективӣ ва созишномаҳои шарикии иҷтимоӣ дар сатҳҳои дахлдор зоҳир мешавад.

Онҳоро мақомоти давлатӣ на ба воситаи ваколатҳои муқарраркардаи қонун, балки аз ҷониби худи иштирокчиён, ки қонунгузорӣ дар соҳаи истифодаи меҳнати кормандон ваколатдор кардааст, қабул мекунанд.

Корфармоён бо тартиби муқаррарнамудаи КМ ҶТ санадҳои дохилии дорои меъёри меҳнатро бо назардошти фикру ақидаи мақомоти намояндагии кормандон қабул мекунанд.

Созишномаҳо ба созишномаҳои генералӣ, минтақавӣ, соҳавӣ, ҳудудӣ ва ғайра тақсим карда мешаванд. Онҳо дар натиҷаи созиши иштирокчиёни сатҳи мувофиқ, ки шарики баробаранд, қабул карда мешаванд, масалан, дар сатҳи соҳа, як созишномаи соҳавӣ ва дар ҳамон сатҳ як созишномаи минтақавӣ.