мебошанд ва табиати дигар муносибатҳои ҳуқуқиеро муайян мекунанд, ки бо муносибатҳои меҳнатӣ робита надошта, аҳамияти мустақил надоранд ва нақши хизматрасониро иҷро мекунанд.

Дар моддаи 1 Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар гардидааст, ки муносибатҳои меҳнатӣ ин муносибати байни корманд ва корфармо буда, барои амалӣ намудани ҳуқуқ ва уҳдадориҳои пешбининамудаи Кодекси меҳнат, дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, шартномаи меҳнатӣ, созишнома ва шартномаҳои коллективӣ ба вуҷуд меоянд.

Дар муносибатҳои меҳнатӣ ҳамчун предмети ҳуқуқи меҳнат, корманд кори худро шахсан иҷро мекунад (вазифаи меҳнатӣ), ҳамзамон, вай тибқи қоидаҳои муқарраршудаи дохилии меҳнат ба ҳайати кормандон дохил мешавад. Азбаски муносибатҳои меҳнатӣ хусусияти ҷуброншаванда доранд, корфармо вазифадор аст, ки музди меҳнати кормандро пардохт кунад ва корманд ҳақ дорад, ки музди меҳнати худро гирад. Илова бар ин, корфармо вазифадор аст, ки шароити муносиби кор ва бехатарии кормандро таъмин намояд.

Ҳангоми муайян намудани предмети ҳуқуқи меҳнат фарқ кардани табиати муносибатҳои ҳуқуқии меҳнатӣ, ки онҳоро аз муносибатҳои ҳамсон, аз ҷумла аз муносибатҳои ҳуқуқии гражданӣ ҷудо мекунад, аҳамияти муҳим дорад. Зеро, шахс тибқи шартномаҳои ҳуқуқии гражданӣ (муаллифӣ, пудрати шахсӣ, супоришӣ, хизматрасонии пулакӣ ва ғайра) низ метавонад ба