Ёдномаи Расул Ҳодизода (ба ифтихори 90-солагӣ)

Китоб ба ҳаёт ва фаъолияти адабию илмии олими барҷастаи тоҷик Расул Ҳодизода бахшида шудааст. Дар он мақолаҳо ва хотираҳои ҳамкорон ва шогирдон гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 24 октябри 2026 · 315 саҳифа
7 - Китобу бадаиил-ваҳмул-муътазила.
8 - Китобу ради таҳзиби-л-ҷадалил-Каъбӣ.
9 - Китобу ради авоилул-адлитоти-ал-Каъбӣ.
10 - Китобу ради ваъидил-фосиқ, лил-Каъб.
11 - Радул-лил-хамса ли Абифосиқ.
12 - Радул-китобил-имомат лил-баъзир-равофиз.
13 - Китобур-рад алал-каромич.
Чуноне, ки аз мундариҷаи осори Мотридӣ бармеояд асоси таълимоти онро шинохти Қуръон аз тариқи таъвил ва масоили усулии калом, радду мухолифат бо фирқаҳои муътазала, каромия, рофизия ва шиъа ташкил кардааст.
Умуман калом як навъ фалсафаи динии ислом аст ва онро ҳамчунин метавон илоҳиёти ақлонии ислом номид, ки дар он таносуби ақл бо имону ваҳй дар равияҳои каломӣ гуногун аст. Масалан дар муътазила бештар дар ашъария камтар.
Хизмати Мотридӣ он аст, ақоиди каломии Абуҳанифаро, ки дар «ал-Фиқҳи акбар», «ал-Фиқҳи абсат» ва «Васиятнома»-и ӯ баён гардидааст, дар асоси далелҳои каломӣ ва ақлӣ собит кард ва тавсия дод. Ба гуфти муҳаққиқон натиҷаи кори Мотридӣ бо кори Ашъарӣ чандон ихтилоф надорад, танҳо фарқ дар он аст, ки «роҳи Ашъарӣ роҳи миёнае миёни муътазила ва аҳли ҳадис аст ва роҳи Мотридӣ роҳи миёнае байни Ашъарӣ ва Муътазила аст.»31 Ақлгароии Мотридӣ бештар аз ашъария ва камтар аз муътазила мебошад.
Баҳсҳои каломӣ чунон, ки медонем ағлабан рӯи панҷ масъалаи асосӣ, ки муътазилиён ба миён гузоштаанд: тавҳид, адл, ваъда ва ваҳид, манзил байна манзилатин, амр ба маъруф ва наҳӣ аз мункар давр
31 Д. Аббос Зарёб Хӯйӣ. Базмовард: шаст мақола дар таърих, фарҳанг ва фалсафа. Теҳрон. 1368. С. 392-393.

Барномасозӣ
Ахбор
Олами Афсонаҳо