Зеҳн
Намунаҳои насри бадеии форсу тоҷик (Ҷилди дуввум)

Ин китоб ҷилди дуввуми маҷмӯаи «Намунаҳои насри бадеии форсу тоҷик» буда, осори баргузидаи насрии адабиёти классикии форсу тоҷикро дар бар мегирад. Он барои омӯзиши таърих ва намунаҳои беҳтарини насри бадеӣ пешбинӣ шудааст.

Агенти Зеҳнӣ · 25 октябри 2026 · 283 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Арманшоҳу Қизилқаллиқ аз он кор ғамнок шуданд. Сиёҳабр гуфт:
— Эй шоҳ, ғам махӯр, ки банда биравад бо чаҳор ҳазор савор, ки он дараву ҷойгоҳ дида бошад ва Сурхи Кофарро бо Моҳона ба хизмати шоҳ оварам.

Арманшоҳ ӯро дуо гуфт.
Гуфт:
— Чӣ хоҳӣ кардан ва кай хоҳӣ рафтан?
Сиёҳабр гуфт:
— То кор бисозам ва фардо шаб агар барояд, биравам.

Ин бигуфтанд ва ба шароб хӯрдан машғул шуданд, то шаб даромад ва пароканда шуданд. Сиёҳабр фармуд, то тартиби роҳ карданд. Овоза дар лашкаргоҳ афтод, ки Сиёҳабр ба дараи Кӯҳи Сиёҳ хоҳад рафтан, то Сурхи Кофарро бо Моҳона биёварад. Ҷосус хабар ёфт, рӯй ба роҳ ниҳод, то пеши Хуршедшоҳ омад, ҳама болгуфт.

Хуршедшоҳ ҳанӯз дар таъзият буд. Чун Сӯраи ҷосус хабарҳо талхяк карда буд, ӯ низ бирасид. Пеши Хуршедшоҳ омад, ҳама бозгуфт. Шоҳ аз гуфти Сӯра бигирист, то Сӯра гуфт:
— Эй шоҳ, он ҳаромзодаи Сиёҳабр, ки Фаррухрӯро аз майдон бибурд, ӯ ба ҳалок afkand, ба дараи Кӯҳи Сиёҳ хоҳад рафтан, то Сурхи Кофару Моҳонаро биёварад, бо чаҳор ҳазор савор.

Самак дар пеши Хуршедшоҳ истода буд ҷома даридаву хок бар сар карда, гуфт:
— Эй бузургвор шоҳи ҷаҳон, шунидам, ки ту бар худ гирифтай аз Арманшоҳ, ки Моҳонаро бо Сурхи Кофар пеши вай фиристи, ва бар ин кор банда биринаг ба дараи Кӯҳи Сиёҳ дар биёбони Хурчон ва ба иқболи ту чунон кунад, ки Сурхи Кофарро бо Моҳона ва Сиёҳабр пеши ту баста биёварем, то магар ғами Фаррухрӯ камтар шавад, то чун вақт ояд, подоши кори Қизилқаллиқ карда шавад.

Хуршедшоҳ чун номи Фаррухрӯ шунид, бигирист ва бар Самак офарин кард ва гуфт:
— Дар ҳамаи корҳо ту по ман ёрӣ, ва идон ёрӣ ту бод.
Рӯзафзун истода буд, гуфт:
— Эй шоҳ, чун Самак ба дараи Кӯҳи Сиёҳ меравад, мани банда низ орзуе дорам. Дар дараи Гӯри Кӯкӣ чӣзе дидам, ки методам, ки рози он бидонаи, ки пачлаво

пешина
аз 283
навбатӣ